Altınkaya Mahallesi’nde geleneksel yöntemleri terk etmeyen üreticiler, teknolojinin yerine taş değirmenleri ve el emeğini tercih ederek bölgeye özgü bu lezzeti yaşatıyor.
Bugün birçok üretim alanında makineler ön plana çıkarken Altınözü’nün Altınkaya Mahallesi’nde farklı bir manzara ortaya çıkıyor. Burada zeytin sezonunun başlaması, yalnızca yeni mahsulün hazırlanması anlamına gelmiyor; aynı zamanda geçmişten kalan bir alışkanlığın yeniden canlanmasını sağlıyor.
Mahalle sakinleri, ailelerinden öğrendikleri yöntemlerle su zeyti hazırlamayı sürdürüyor. Geleneksel üretimin merkezinde yer alan taş değirmenler, hasat döneminde yeniden çalıştırılıyor. Büyük taşların hayvan gücüyle hareket ettirildiği bu yöntem, günümüzde giderek daha az rastlanan üretim biçimleri arasında bulunuyor.
Su zeytini özel kılan unsur, yalnızca üretiminde kullanılan eski yöntemler değil, zeytinin işlenme biçimi. Geleneksel teknikte çekirdeklerin parçalanmamasına özen gösteriliyor. Böylelikle çekirdeğin acı aromasının elde edilen yağa geçmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Bu farklılık, su zeytine kendine özgü bir tat ve koku kazandırıyor. Altınözü mutfağında uzun yıllardır kullanılan ürün, geçmişte çoğunlukla evlerin kendi tüketimi için hazırlanıyordu. Ancak zamanla yöresel lezzete ilgi duyanların artması, üreticilerin ürünlerini satışa sunmasına da zemin hazırladı.
Altınkaya Mahallesi'nde bu yöntemi sürdüren isimlerden biri de genç çiftçi Sıraç Kırtışoğlu. Ailesinden ve bölgenin üretim kültüründen gelen yöntemleri devam ettiren Kırtışoğlu, su zeyti üretiminde çekirdeklerin kırılmamasının önemli bir ayrıntı olduğunu belirtiyor.
Kırtışoğlu, bu sayede çekirdeğin acı tadının yağa karışmadığını ve ürünün kendine has lezzetinin korunduğunu ifade ediyor. Eskiden yalnızca evlerde tüketilmek üzere hazırlanan su zeytinin artık talep üzerine satışının da yapıldığını anlatan genç üretici, bu yöntemin her aşamasında insan emeğinin ve ustalığın bulunduğuna dikkat çekiyor.
Su zeyti geleneğinin bir diğer yansıması ise Altınözü'nün yemek kültüründe görülüyor. Yeni mahsul yağın ilk lezzetlerinden biri, yöreye özgü biberli aş ile ortaya çıkıyor.
Sıraç Kırtışoğlu, üretim sırasında çalışanlara ve kendilerini ziyarete gelen misafirlere taze su zeyti kullanılarak hazırlanan biberli aş ikram ettiklerini aktarıyor. Böylece zeytin sezonu, yalnızca üretim yapılan bir dönem olmaktan çıkıp yöresel yemeklerin ve paylaşma kültürünün de yaşatıldığı bir buluşmaya dönüşüyor.
Altınkaya'da devam eden bu üretim, Hatay'ın yerel değerlerinin korunmasında küçük üreticilerin üstlendiği rolü de ortaya koyuyor. Taş değirmenlerin yeniden çalışmasıyla geçmişin yöntemleri bugünün sofralarına taşınırken, Altınözü'ne özgü su zeyti de bölgenin gastronomi kimliğindeki yerini korumaya devam ediyor.