Yayladağı'nda Karakılçık Buğdayı Bulgura Dönüşüyor
Hatay’ın Yayladağı ilçesinde hasadı yapılan karakılçık buğdayı, geleneksel yöntemlerle işlenerek kış sofralarının vazgeçilmezlerinden bulgura dönüştürülüyor. Odun ateşinde kazanlarda saatlerce kaynatılan buğday, damlarda kurutulduktan sonra öğütülerek kullanıma hazır hale getiriliyor.
Türkiye’nin tarımsal çeşitliliğiyle öne çıkan illerinden Hatay’da, geçmişten günümüze taşınan karakılçık bulguru hazırlama geleneği sürdürülüyor. Yayladağı ilçesine bağlı Şenköy Mahallesi’nde çiftçiler tarafından temmuz ayında hasadı gerçekleştirilen karakılçık buğdayı, yaklaşık 15 günlük zahmetli bir işlemin ardından kışlık bulgur haline getiriliyor.
Hasat sırasında patozdan geçirilen buğdayın sapları ve taneleri birbirinden ayrılıyor. Temizlenen buğdaylar daha sonra yıkanarak odun ateşi üzerinde kurulan büyük kazanlarda yaklaşık üç saat boyunca pişiriliyor. Kaynatma işleminin ardından dama serilen buğdaylar kurumaya bırakılıyor.
Kuruyan karakılçık buğdayı, son aşamada makinelerde çekilerek bulgur haline getiriliyor. Şenköy’de yaşayan aileler, her yıl uyguladıkları bu yöntemle kış boyunca tüketecekleri bulguru kendi imkanlarıyla hazırlıyor.
Karakılçık bulguru kış hazırlıklarının önemli parçası
Çiftçi Durmuş Çağırır, karakılçık buğdayının yıl sonuna doğru ekildiğini, haziran ve temmuz aylarında ise hasadının yapıldığını belirterek hazırlık sürecinin oldukça zahmetli olduğunu söyledi.
Buğdayın önce yıkanıp ardından kazanlarda kaynatıldığını aktaran Çağırır, pişirilen ürünün dama serilerek kurutulduğunu ifade etti. Kuruyan buğdayların çuvallara doldurularak ambarlarda muhafaza edildiğini belirten Çağırır, bu yılki ürünün de verimli geçtiğini dile getirdi.
Kış hazırlıklarının her yıl sürdürüldüğünü anlatan Çağırır, Şenköy başta olmak üzere Yayladağı yöresinde karakılçık bulguru hazırlama geleneğinin halen yaşatıldığını kaydetti.
Dedelerden kalan yöntemle hazırlanıyor
Mustafa Çağırır ise karakılçık bulgurunun hazırlanışında geçmişten kalan yöntemlerin uygulandığını belirtti. Buğdayın ekilip hasat edilmesinin ardından patozdan geçirildiğini ve yıkandığını anlatan Çağırır, daha sonra kazanlarda kaynatılan buğdayın dama serilerek kurutulduğunu söyledi.
Kaynatma sırasında kazanın dibinin tutmaması için su kullanıldığını belirten Çağırır, buğday tanelerinin açılması için yaklaşık üç saat pişirme işlemi uygulandığını ifade etti. Kuruyan buğdayların son olarak makinelerde çekilerek bulgura dönüştürüldüğünü aktardı.
Karakılçık bulgurunun kış aylarında farklı yemeklerde kullanıldığını belirten Çağırır, bulgurdan pilavın yanı sıra oruk ve köfte gibi çeşitli yöresel yemeklerin de hazırlandığını söyledi. Şenköy’de sürdürülen bu gelenek, hem kışlık yiyecek hazırlığının hem de yöresel üretim kültürünün önemli bir parçası olmayı sürdürüyor.
