Çocuklarda İşitme Kaybının Nedenleri Nelerdir?
Genetik faktörler, erken doğum, baş ve yüz bölgesindeki yapısal anomaliler, kan uyuşmazlığına bağlı gelişen sarılık, geçirilen ateşli hastalıklar, menenjit, kafa darbeleri ve travması, annenin gebelik döneminde geçirdiği ateşli hastalıklar, tekrarlayan kulak iltihapları işitme kaybına neden olabilir. Özellikle de akraba evlilikleri işitme kaybı bulunan çocukların doğma riskini artırmaktadır.
Bebeklerde işitme kaybının ilk belirtisi bebeğin sese tepki vermemesi veya tutarsız tepkiler vermesidir. İlk üç ay içinde ani bir ses duyduğunda sıçraması veya yüksek sese karşı hassas olup uyanması ya da ağlaması beklenir. Altıncı ay itibariyle ses kaynağına doğru bebeğin o yöne başını çevirerek bakması veya tepki vermesi beklenir. Çocuklarda yaşanan işitme kayıplarının bazı belirtileri; Söylenen şeylere tepki vermiyorsa, insan sesi veya diğer yabancı seslerin nereden geldiğini algılayamıyorsa, yaşıtlarından geç konuşuyor veya hiç konuşamıyorsa, kelimeleri söylerken duraksıyorsa, birden fazla sesi ayırt etmekte güçlük çekiyorsa işitme sorunu yaşıyor olabilir.
Çocuklarda işitme kaybı sessiz ve gizli bir engeldir. Çünkü çocuklar, özellikle bebekler iyi duyamadıklarını söyleyemezler. Farkedilmez ve düzeltilmezse konuşma ve dil gecikmesine, sosyal ve duygusal sorunlara ve okul başarısızlığına yol açar. Tanı geciktikçe olumsuz etkiler de fazlalaşır. İşitme kaybının bebeklerde yaşamın ilk üç ayı içinde tanınması gerektiğini ve bebek altı aylıkken tedaviye başlanması çok önemlidir. İşitme kayıplarında tedavi işitme cihazı uygulamasının dışında, özel eğitim ve rehabilitasyon ile sağlanmalıdır. İşitme cihazından fayda görmeyen bazı çocuklarda koklear implant (biyonik kulak) da uygulanabilir.
Çocukta görülen işitme kaybında tedavi hastalığa bağlı olarak değişir. Dış kulağı etkileyen işitme kayıplarında sebep kulak kiri veya yabancı cisim gibi bir sebepse hemen muayene sırasında tıkanıklığa sebep olan kir veya yabancı cisim temizlenerek o anda giderilebilir. Dış kulak enfeksiyonu veya mantar enfeksiyonu gibi durumlarda ilaç tedavisi uygulanır. Doğuştan kaynaklı dış kulak yolunun kapalı olması veya tümöral kitleler gibi durumlarda ise cerrahi tedavi söz konusudur. İç kulak kaynaklı işitme kayıplarında sorun çoğunlukla geri dönüşümsüzdür. Duymayı sağlayabilmek için işitme cihazları ve biyonik kulak (koklear implant ) kullanılır.
Ülkemizde doğum sonrası yenidoğan işitme taramaları zorunlu hale getirilmiştir. Bu sayede doğumsal işitme kayıpları daha hızlı tespit edilmektedir. Fakat erken çocukluk ve çocukluk dönemlerinde işitme kayıplarının tespiti için ailenin çocuk ile iletişimi ve gözlemleri çok önemlidir. Okul çağındaki çocuklarda derse odaklanamama, söylenenleri takip edememe gibi belirtiler dikkat dağınıklığı ve hiperaktivite bozukluğu ile karıştırılabilmektedir. Çocuğunuzda işitme kaybı şüpheniz var ise zaman kaybetmeden bir doktora götürüp işitme kontrollerini yaptırınız.