Bahar alerjisi olma nedeni, belirli mevsimlerde doğada yüksek konsantrasyonda bulunan polenlerdir. Alerjiye yatkın bireylerde bağışıklık sistemi bu polenlere karşı aşırı tepki verir. Başlıca alerjen kaynakları aşağıdaki gibidir.

Ağaç Polenleri: Genellikle ilkbaharın erken döneminde (Mart-Nisan) yayılır. Meşe, çınar, kayın ve servi polenleri en yaygın tetikleyicilerdendir.

Çayır ve Ot Polenleri: En yoğun ve yaygın alerjik reaksiyonlara neden olan gruptur.

Yabani Ot Polenleri: Yaz sonu ve sonbaharda (Temmuz-Ekim) aktif hale gelir. Özellikle Ambrosia (ragweed) gibi yabani ot polenleri bu dönemde etkilidir.

Risk faktörleri

Genetik Yatkınlık: Ailede astım, egzama veya rinit gibi alerjik hastalık öyküsü bulunması, alerji geliştirme riskini artırır.

Çevresel Maruziyet: Hava kirliliği, sigara dumanı ve kimyasal tahriş edicilere maruz kalmak, semptomların şiddetini artırabilir.

Bahar Alerjisi Hangi Aylarda Olur?

Bahar alerjisi oluşum ayı, coğrafi konuma ve iklime göre değişir. Fakat genel olarak polen mevsimi:

Mart - Nisan: Ağaç polenleri sezonun başlangıcını işaret eder.

Mayıs - Haziran: Çayır ve ot polenlerinin en yoğun yayıldığı, semptomların en şiddetli görüldüğü dönemdir.

Temmuz - Ekim: Yabani ot polenleri mevsimi devam eder.

Dolayısıyla, bahar alerjisi şikayetleri genellikle Mart ayından başlayarak sonbaharın başlarına kadar sürebilir.

Bahar Alerjisi Belirtileri Nelerdir?

Bahar alerjisi belirtileri, kişinin yaşam kalitesini ciddi ölçüde düşüren ve alerjik reaksiyonun şiddetini gösteren hapşırma, geniz akıntısı ve burun tıkanıklığı gibi çeşitli semptomları kapsar. Bu belirtiler, burun, göz ve boğazdaki mukozalar üzerindeki etkisiyle ortaya çıkar. Bahar alerjisi belirtileri aşağıdaki gibidir.

Sürekli hapşırma

Berrak ve sulu burun akıntısı

Burun tıkanıklığı

Burun kaşıntısı

Damak kaşıntısı

Göz kaşıntısı

Gözlerde yanma

Göz kapaklarında kızarıklık ve şişlik

Kuru öksürük

Baş ağrısı

Halsizlik ve yorgunluk

Bahar alerjisinde burun semptomları

Sürekli ve Tekrarlayan Hapşırma: Alerjinin en belirgin özelliklerindendir. Hapşırma, genellikle krizler halinde, arka arkaya 10-20 kez tekrarlar ve hastayı oldukça yorar. Bu ard arda hapşırmalar, vücudun alerjenleri dışarı atma çabasıdır.

 

Berrak ve Sulu Burun Akıntısı: Mukus salgısındaki aşırı artış nedeniyle sürekli ve bol miktarda, su gibi bir akıntı görülür. Bu akıntı, soğuk algınlığında görülen koyu mukustan farklıdır.

 Burun Tıkanıklığı: Burun içindeki damarların histamin etkisiyle şişmesi ve mukozanın ödemlenmesi sonucu gelişir. Burun tıkanıklığı, özellikle gece yatarken şiddetlenerek uyku kalitesini bozar ve horlamaya neden olabilir.

 Burun ve Damak Kaşıntısı: Burun deliği içinde başlayan kaşıntı, bazen geniz arkasına ve hatta kulaklara kadar yayılabilir. Bu aslında, histaminin duyusal sinir uçlarını uyarmasının bir sonucudur.

Bahar alerjisinde göz semptomları

Şiddetli Göz Kaşıntısı ve Yanma: Alerjik konjonktivitin temel belirtisidir. Gözleri ovma isteği dayanılmaz olabilir, ancak ovmak kızarıklık ve şişliği artırır. Bu nedenle elleri sürekli göz ile temas ettirmemek gerekir.

 Gözde Sulanma (Epifora): Gözlerde sürekli ve aşırı sulanma görülür, bu durum bazen görmeyi bile geçici olarak bulanıklaştırabilir.

 Gözlerde Kızarıklık ve Kapaklarda Şişlik: Göz aklarının ve kapaklarının histamin nedeniyle kızarması ve şişmesi yaygındır. Göz kapakları tüm alerji süreci boyunca şiş ve kırmızı görünebilir.

Bahar alerjisinde genel ve sistematik semptomlar

Postnazal Akıntı ve Kuru Öksürük: Burun arkasından boğaza doğru süzülen mukusun (postnazal akıntı) neden olduğu boğaz gıcıklanmasıdır. Genellikle inatçı bir kuru öksürük ile beraber görülür. Bu durum, özellikle gece yatınca artar.

 Sinüslerde Basınç ve Baş Ağrısı: Burun ve sinüs kanallarının tıkanması, alın ve yanaklarda dolgunluk hissi ile birlikte sinüs kaynaklı baş ağrısına yol açabilir.

 Yorgunluk, Halsizlik ve Konsantrasyon Güçlüğü: Sürekli tıkanıklık ve uyku bölünmeleri, gündüz aşırı yorgunluk, dikkat dağınıklığı ve iş/okul performansında belirgin bir düşüşe neden olur.

 Alerjik Morluklar (Allergic Shiners): Özellikle çocuklarda, burun tıkanıklığı nedeniyle gözaltı damarlarındaki kan akışının yavaşlaması sonucu gözaltlarında koyu renkli morluklar oluşabilir.

Geçmeyen bahar alerjisi semptomları, alerjik rinitin kronik doğasına işaret eder ve bu semptomların varlığı durumunda, astım, sinüzit veya kulak enfeksiyonu gibi komplikasyonların önlenmesi için bir uzmana başvurulması büyük önem taşır.

Çocuklarda Bahar Alerjisi Nasıl Görülür?

Çocuklardaki semptomlar yetişkinlere benzemekle birlikte, çocuklar bu semptomları farklı ifade edebilir veya semptomlar atipik seyredebilir. Çocuklarda bahar alerjisi belirtileri aşağıdaki gibidir.

Kulak enfeksiyonu

Huzursuzluk

Alerjik selam

Dikkat dağınıklığı

Ağızdan nefes alma

Alerjik Selam (Allergic Salute): Çocuklar, kaşınan burunlarını ellerinin içiyle veya avuç kenarıyla sürekli yukarı doğru itme hareketi yapabilir. Bu da, burun ucunda yatay bir çizgi oluşmasına neden olabilir.

Sık Kulak Enfeksiyonları: Burun tıkanıklığı, orta kulak ile burun arkasını birleştiren Östaki borusunun fonksiyonunu bozarak tekrarlayan orta kulak iltihaplarına neden olabilir.

Huzursuzluk ve Dikkat Dağınıklığı: Uyku bozuklukları nedeniyle gün içinde huysuzluk, yorgunluk ve okul performansında düşüş görülebilir.

Ağızdan Nefes Alma: Kronik burun tıkanıklığı nedeniyle sürekli ağızdan nefes alma alışkanlığı gelişebilir, bu da yüz gelişimini olumsuz etkileyebilir.

Çocuklarda erken tanı ve tedavi, astım gelişim riskini azaltmak ve yaşam kalitesini artırmak açısından hayati öneme sahiptir.

Bahar Alerjisi Nasıl Geçer? Bahar Alerjisi Tedavisi

Mevsimsel alerji, farmakolojik tedavi ve immünoterapi (aşı tedavisi) olmak üzere kapsamlı bir yaklaşımı gerektirir. Tedavinin temel hedefi, semptomları kontrol altına almaktır. Bahr alerjisinin geçmesi için uygulanan tedavi yaklaşımları aşağıdaki gibidir.

Alerjenden kaçınma

Polen yoğunluğunun yüksek olduğu sabah saatlerinde ve rüzgarlı havalarda dışarı çıkmaktan kaçınmak.

Dışarıdan gelince kıyafetleri değiştirmek ve polenlerden arınmak için duş almak.

Evde ve araçta camları kapalı tutmak, klima ve havalandırma sistemlerinde polen filtreleri (HEPA) kullanmak.

Doktor muayenesi sonrası farmakolojik tedavi (bahar alerjisi ilaçları) ile semptomların doğrudan hedef alınması.