Dokuların basınç altında kalmaları sonucu iskemi oluşur. Basınç önlenmezse ülserasyon ve nekroz meydana gelir. Bazı durumlarda dokunun basınca karşı dayanıklılığı azalır ve bası yarasının oluşur. Bu durumlar şu şekilde sıralanabilir:
Bazı Hastalıklar: Hareket kısıtlılığına neden olan bazı hastalıklar bası yarasının gelişmesine neden olur. Felç sonucunda dokularda his kaybı oluşur. Felçli hastalar his kaybına bağlı olarak basıncı algılayamaz. Bunun sonucunda bası yarası oluşur.
Nem: Deride oluşan nem sonucu basınca karşı direnç azalır. Bunun sonucunda bası yarası oluşma riski ortaya çıkar.
Enfeksiyon: Enfeksiyon bası yarasının oluşmasını kolaylaştıran faktörler arasındadır. Enfeksiyona bağlı bası altında kalan bölgelerdeki bakteriler bası yarasının oluşmasını sağlar.
Sürtünme: Sürtünme sonucunda deride oluşan sıyrıklar sonucunda bası yarası oluşma ihtimali artar.
Malnütrisyon: Malnütrisyon beslenme anlamına gelir. Yetersiz beslenme sonucunda dokularda oluşan hasarın iyileşmesi zaman alır. Buna bağlı olarak basınç ülseri gelişme riski artar.
İleri Yaş: Yaşın artmasıyla birlikte yağ dokudaki azalmaya bağlı zayıflık oluşur ve dokularda elastikiyet kaybı meydana gelir. Buna bağlı olarak bası yarası oluşma riski artar.
Diyabet (Şeker Hastalığı): Diyabet hastalığı sonucu vücut yara oluşumuna karşı direnç göstermekte zorlanır. Bu durumda bası yarası gelişme olasılığı artar.
Ödem: Vücutta oluşan ödem sonucunda dokuların basınca karşı gösterdikleri direnç azalır. Buna bağlı olarak bası yarası oluşma olasılığı artar.
Makaslama Kuvvetleri: Hastanın yatakta yer değiştirirken (yukarı çekme veya aşağıya kayma) cilt bütünlüğünde oluşan bozulmalara bağlı olarak bası yarası gelişebilir.
Ayrıca kemik çıkıntılarının bulunduğu bölgenin basınca daha fazla maruz kalması sonucunda bu bölgelerde bası yarası oluşma olasılığı daha fazladır.
Alınacak bazı önlemler bası yarasının oluşmasını engeller. Bu önlemler şu şekilde sıralanabilir:
Uygun Cilt Bakımının Yapılması: Hastanın cildinin gözlemlenmesi ve herhangi bir kesik, yara varsa tedavi uygulanması, haftada en az iki kez banyo yapılması, vücudun nemli ve ıslak bırakılmaması, pamuklu kıyafetler tercih edilmesi gibi önlemler alınarak bası yarasının oluşması engellenebilir.
Uygun Pozisyon Verilmesi: Bası yarasının oluşmasına sebep olan en önemli nedenlerden biri de dokuların uzun süre basınca maruz kalmasıdır. Yatan hastalarda en az iki saate bir yatış pozisyonun değiştirilmesi, pozisyon değiştirilirken sürtünme olmamasına dikkat edilmesi ve verilen pozisyonda basıncın vücuda eşit dağıtılması dokuların basınçtan daha az etkilenmelerini sağlar. Bunun sonucunda bası yarası oluşma ihtimali azalır.
Uygun Beslenmenin Sağlanması: Dengeli ve düzenli beslenme bası yarasının oluşmasını önlemede oldukça etkilidir. Hastaneye yatışı yapılan hastaların bir diyetisyen tarafından beslenme listesinin hazırlanması önemlidir.
Uygun Yatak Kullanımı: Yatan hastalarda destek yüzeyi uygun yatakların seçilmesi bası yarasının oluşmasını önlemede önemli bir faktördür. Bu yüzden uzun süre yatağa bağlı kalan hastalarda hava dolaşımlı yatakların kullanılması gerekir. (Haber Merkezi)