Bazı İnsanlar Neden Daha Fazla Uykuya İhtiyaç Duyar?
İhtiyaç duyulan uyku miktarı yaşam boyunca değişiyor. Yenidoğan bebekler günün büyük bir kısmını uyuyarak geçirirken yetişkinler için sekiz saatlik bir uyku çoğunlukla yeterli olarak kabul ediliyor. Ancak insanlar yaşam tarzlarına bağlı olarak daha farklı uyku saatlerine ihtiyaç duyabiliyor.
WebMD sitesinde yer alan Physical Side Effects of Oversleeping isimli makaleye göre, stresli veya hasta olduğunuz dönemlerde vücudunuz kendisini toparlayabilmek için fazla uyumaya yönelebiliyor. Uyku ihtiyaçları zaman zaman değişiklik gösterse de uzmanlar yetişkinlerin yedi ila dokuz saat arasında uyumasını öneriyor. Nitekim gereğinden fazla uykunun zararları olduğu biliniyor.
Fazla Uyku Konsantrasyon Sorunlarına Yol Açabiliyor
Journal of the American Geriatrics Society’de yayınlanan araştırmaya göre, çok fazla uyumak beynin daha hızlı yaşlanmasına yol açarak en basit günlük görevlerin dahi yerine getirilmesini zorlaştırabiliyor.
Depresyona Sebep Olabiliyor
Verywell Health sitesinde yayınlanan Does Sleeping Too Much Affect You? isimli makaleye göre, depresyon ve uyku genellikle kısır bir döngü yaratıyor. Yani depresyon kişinin daha uzun süre uyumasına neden oluyor. Buna karşılık daha uzun süre uyumak da kişinin depresif ruh halini devam ettirmesine sebebiyet veriyor.
Çeşitli Ağrılara Neden Olabiliyor
Baş ağrısına yatkın kişiler çok fazla uyudukları zaman gün boyunca baş ağrısıyla mücadele etmek zorunda kalabiliyor. Araştırmacılar, aşırı uykunun beyindeki bazı nörotransmitterleri tetiklemesi sonucunda baş ağrısının meydana geldiğini düşünüyor. Bunun yanı sıra yatakta çok fazla zaman geçirmek de eklem ağrılarına yol açabiliyor.
Çok Uyuma Hastalığı Nedir?
Çok uyuma hastalığı, diğer adıyla hipersomnia, kişinin gün içinde kendini çok uykulu hissetmesine yol açan bir rahatsızlık. Healthline’da yayınlanan What to Know About Hypersomnia isimli makaleye göre, hipersomnia nörolojik faktörlerden ya da uyku apnesinden kaynaklanabiliyor. Hipersomnia hastalığı olan kişilerin konsantrasyon ve enerji seviyelerinde düşüklük görülüyor.
Aşırı uyumak birçok farklı nedenden dolayı meydana gelebiliyor. Örneğin; hastayken veya uykusuz kaldığınız bir gecenin ardından dokuz saatten uzun süre uyumanızda bir problem bulunmuyor. Ancak her gün dokuz saatten fazla uykuya ihtiyaç duyuyorsanız uyku bozukluğuna sahip olabilirsiniz.
Fazla Uykuya Neden İhtiyaç Duyulur?
Fazla uyku yorgunluktan, hastalıktan veya işlerin yoğunluğundan kaynaklanabiliyor. Birkaç gece boyunca geç saatlere kadar çalıştıysanız fazla uykuya ihtiyaç duyabilirsiniz. Bunun yanı sıra sürekli olarak fazla uyku isteğinin altında bazı tıbbi sorunlar yatabiliyor. Sleep Foundation sitesinde yer alan Oversleeping isimli makaleye göre, fazla uykuya yol açan nedenler aşağıdaki gibi sıralanıyor:
Uyku apnesi, uykusuzluk, narkolepsi ve çeşitli uyku bozuklukları
Depresyon ve anksiyete
Obezite
Kalp ve damar hastalıkları
Diyabet
Kronik ağrı
Hipotiroidizm
Genetiğin Uykuya Etkisi
Yapılan araştırmalar, bazı insanların ekstra uykuya ihtiyaç duymasında genetiğin önemli rol oynayabileceğini ileri sürüyor. Ancak hayatın farklı evrelerinde farklı miktarda uykuya ihtiyaç duyulduğunun da unutulmaması gerekiyor. Huffpost sitesinde yer alan Why Do Some People Need More Sleep Than Others? isimli çalışmaya göre, ergenlik dönemindeki kişilerin genellikle daha uzun süre uyumaya ihtiyaç duydukları ve uyanma sürelerinin daha uzun sürdüğü belirtiliyor.
Genetik faktörler nedeniyle bazı insanlar daha fazla uyumaya yatkın olabiliyor. Örneğin; size yedi saatlik uyku yeterli olurken iş arkadaşınız en az dokuz saatlik bir uykuya ihtiyaç duyuyor olabilir. Ayrıca uyku durumu iç sirkadiyen saatlerle de ilişkili. Ebeveynleriniz fazla uykuya ihtiyaç duyduğunuz ergenlik döneminde geç saatlere kadar uyumanıza izin vermediyse, vücudunuz bu açığı kapatmak için çalışmalarını sürdürmeye devam edebiliyor. Fakat uyuma ve uyanma saatlerinizi düzene sokarak uyku sürenizi kontrol altında tutabilirsiniz.
Kalıtsal Davranışların Uykuya Etkisi
Uyku bozuklukları ve genetik hakkında yapılan bir araştırmaya göre uyku, tekrarlayan davranışsal hareketleri, karakteristik değişiklikleri, 24 saatlik zamanı ve yoksunluğa verilen tepkileri içeren karmaşık bir fenotip. Bu nedenle uyku durumu birçok gen tarafından kontrol ediliyor ve etkileniyor. Yapılan araştırmalarda hem normal uykunun hem de çeşitli uyku bozukluklarının genetik faktörlerle bağlantılı olduğu belirtiliyor. Dolayısıyla genetik hikayenizde uyku bozuklukları mevcutsa sizde de bu uyku bozukluklarının ortaya çıkma ihtimali bulunuyor.
Kalıtsal davranışların tamamıyla genetik faktörlere bağlı bulunmadığını da belirtmek gerekiyor. Nitekim kalıtsal davranışlar genellikle genetik yatkınlık ve çevresel etkenlerin birleşmesi sonucu ortaya çıkıyor. Ailenizdeki diğer bireylerde de çok uyuma problemi varsa sizin için bu normal bir durum gibi görünebiliyor.
Uyku Bozukluğunun Uykuya Etkisi
Huffpost’taki kaynağa göre, insanlar birden fazla uyku bozukluğu çeşidine sahip olabiliyor. Bu uyku bozukluklarının bir kısmı güne geç bir başlangıç yapmaya yol açabiliyor. En sık rastlanan uyku bozukluklarının başında hipersomnia geliyor. Uyuşukluğun da ağır bastığı bu hastalık, uyku sarhoşluğu olarak da adlandırılıyor. Hipersomnia olan kişiler yataktan kalkamayacak durumda olabiliyor ve bu kişiler için 10 saat yeterli bir uyku süresi sunmayabiliyor. Hipersomnia rahatsızlığına sahip olanlar, gün içerisinde iki ya da üç saatlik kestirmeler sonrasında bile yeniden uykuya ihtiyaç duyduklarını hissedebiliyor.
Psikolojinin Uykuya Etkisi
Huffpost’taki makaleye göre, uzayan uyku saatleri depresyon göstergesi olabiliyor. Depresyonla birlikte yeterli veya uzun süre uyunmasına rağmen uykulu hissetme durumu gün boyu devam edebiliyor. Yapılan araştırmalar, uykusuzluk ve hipersomnia vakalarıyla depresyon arasında bir bağlantı olabileceğini gösteriyor.
Travmatik Beyin Yaralanmalarının Uykuya Etkisi
Beyin travması ve uyku bozukluğu alanında yapılan araştırmalara göre, travmatik beyin yaralanmaları uzun uyku örüntülerine neden olabiliyor. Travmatik beyin yaralanması geçiren insanlar üzerinde yapılan bir çalışma, bu kişilerin genellikle sağlıklı kişilerden çok daha fazla uyuduğunu belirtiyor.
Uykusuzluğun Uyku Ritmine Etkisi
Uzun süre uykusuz kalmış olmak da fazla uyumaya sebebiyet verebiliyor. Genellikle sabahları tazelenmiş ve güne hazır bir vaziyette uyanıyorsanız, uykusuz kaldığınız günleri telafi etmek için fazla uyumanın bir zararı bulunmuyor. Ancak yeterli miktarda uyumanıza rağmen sürekli yorgun hissediyorsanız mutlaka uzman bir hekime danışmanız öneriliyor.