Çalışmanın insanın hayatında önemli yeri olan etkinliklerden biri olduğunu belirten Çetin, “Çalışan kişi geçimini sürdürürken bir yandan da kendini gerçekleştirme ve toplumla bütünleşme imkânı bulmaktadır. Kişi emeklilikle birlikte rol ve statüsünü de kaybettiğini düşünebilir” dedi.
TEK ROLÜMÜZ SADECE İŞ DEĞİL
Emeklilik dönemiyle beraber iş yaşamı ile özdeşleşen bireyin kendisini birden boşlukta bulduğunu belirten Çetin, “Bu süreci kötümser olarak düşündüğümüzde belki de rolsüz bir rolü oynamak gibidir diyebiliriz. O yüzden toplumsal rollerimizi genişletmemiz gerekmektedir. İş kısmı ile bir rol bütünlüğü sağlamak tek yönlü bir biçim şekliyle hayattan doyum almamızı sağlar. Psikolojik anlamda sağlıklı doyum ancak çeşitlilik ile beraber sağlanabilir. O nedenle iş hayatımızı tek rolümüz olarak kabul etmemeliyiz. Çünkü kendimize biçtiğimiz roller beraberinde doğal beklentilerimizi de getirmektedir. Bu tek bir rol olursa beklentimizi karşılamakta zorlanabiliriz.
Yaşlanma sürecine hazırlık ve emekliliğe girişin çok önemli aşamalar olduğunu belirten Çetin bunun nedenlerini de şöyle sıraladı:
“Çünkü orta yaştan yaşlılığa geçişi belirleyen bir dönüm noktasıdır.
Çünkü fiziksel, ruhsal, sosyal ve ekonomik yönden bir değişim sürecidir.
Çünkü bu döneme hazırlıklı olarak girilmezse uyum sağlamak güçleşmektedir.
Çünkü sosyal ve mali güvenlikle uyumlu olmalıdır.
Çünkü emeklilikteki ve yaşlılıktaki yaşam doyumunu yaş, cinsiyet, sağlık durumu, ekonomik koşullar, sosyal faaliyetler ve kendini gerçekleştirebilme gibi faktörler etkilemektedir.”
EMEKLİ BALAYINDAN SONRA NE OLACAK?
Emekli olmanın başlangıçta oldukça çekici geldiğini ancak ilerleyen zamanlarda sıkılmaya başlanan bir sürece evrilebildiğini belirten Azizi Görkem Çetin, “Yıllardır her sabah kalktığımız ve yorulup yıprandığımız iş ile ilişkimiz kesiliyor ve maaş bağlanıyor, bu kulağa oldukça hoş gelmektedir. Buna bir şekilde emeklilik balayı diyebiliriz. Peki balayı bitince ne yapacağız? Bu noktada bireyde sorgulama başlıyor. Bireyin mevcut ritmi ve planları değişiyor. İlerleyen süreçte zamanı yönetme bile sıkıntılı olabiliyor. ‘Sen nasıl olsa emeklisin’ ‘Sen artık belli bir yaşa geldin o işlerle ne uğraşacaksın’ söylemleri de etrafta dolaşıyorsa sürecin sıkıntıları artmaya başlıyor anlamına gelebilir” diye konuştu.
EMEKLİLİĞE HAZIRLIK PROGRAMLARI UYGULANMALI
Emeklilik ve yaşlılık süreçleri için devlete de oldukça sorumluluk düştüğünü belirten Uzman Klinik Psikolog Aziz Görkem Çetin, “Türkiye’de bu süreçlere yönelik hazırlık programları maalesef yapılmamaktadır. Böyle programların olması kişilere içinde buldukları yaşamsal koşulları ve yaşamın değiştirilmeyecek yönlerinin olduğunu farklı çıkarımlarla izah etme fırsatı sağlamaktadır” diye konuştu.
EMEKLİLİKTE DE ÜRETİM DEVAM ETMELİ!
Toplumda emeklilik ve yaşlılık kavramlarının çok iç içe olduğunu hatırlatan Çetin, “Hayatımızın kıymetli olan bu süreçlerini hem bireysel hem de toplumsal olarak yolun sonu gibi algılıyoruz. Ancak bu süreci ve bu algıyı kırmak için bir ikinci bahar yaratmak mümkün. Hayatımızı programlamalı, hayata yönelik yeni görev ve faaliyetlere katılmalıyız. Kendimize bir program oluşturmalıyız” dedi.
Yaşamı algılama şekli üretmeye yönelik olanların emeklilik ve yaşlılık döneminde de başarma duygusunun peşinden gideceğini belirten Aziz Görkem Çetin, gelecek planı yapmanın önemini vurgulayarak şu tavsiyelerde bulundu: “Belki de emekli olmadan önce üretmeye yönelik yani kendimizi gerçekleştirmeye yönelik kararlar almalıyız. Böylece emekli olduğumuzda bunu daha değişik formlara taşıyabiliriz. Kendimizi sürece hazırladığımızda belki buna emeklilik ve yaşlılık savunma planı yapma diyebiliriz. Böylelikle bu dönemin sorunlarının beraberinde gelen depresyon sürecinden kaçmış oluruz. Şimdiden kendimize yönelik kararlar alıp işten emekli olabileceğimizi ama hayattan emekli olamayacağımızı unutmamalıyız. Yaşamın her dönemi ayrı güzeldir”