Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi (HMKÜ) Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı’ndan Prof. Dr. Oğuzhan Özcan’ın yürütücüsü olduğu bir araştırma, Ailevi Akdeniz Ateşi (FMF) hastalarında erken tanıya yardımcı olacak biyobelirteçleri keşfetmeyi amaçlıyor. TÜBİTAK tarafından yaklaşık 2 milyon TL bütçeyle desteklenen proje, FMF hastalarının farklı evrelerinde (atak sırasında, atak olmayan dönemde ve hastalığın ileri aşamasında) kan örneklerini inceleyerek mikroRNA adı verilen biyomoleküllerin hastalıkla ilişkisini ortaya koyacak.
FMF NEDİR?
Ailevi Akdeniz Ateşi (FMF), özellikle Akdeniz kökenli toplumlarda sık görülen genetik bir hastalık. Bu hastalık, tekrarlayan yüksek ateş, karın ve eklem ağrıları ile kendini gösteriyor. FMF’li hastalarda, MEFV adı verilen gende meydana gelen mutasyonlar nedeniyle vücutta kontrolsüz inflamasyon gelişiyor. Türkiye’de yaygın görülen M694V mutasyonu Hatay bölgesinde de yaygın olup, hastalığın en ağır formlarından birine yol açma riski taşıyor.
FMF’in en ciddi komplikasyonlarından biri ise amiloidoz olup özellikle böbreklerde ciddi hasara neden oluyor.
ARAŞTIRMANIN HEDEFLERİ
Günümüzde FMF teşhisi için genetik testler ve bazı laboratuvar analizleri kullanılıyor. Ancak hastalığın şiddetini ve seyrini belirlemek için kesin bir biyobelirteç bulunmuyor. Bu nedenle erken teşhis ve tedavi süreci gecikebiliyor.
Son yıllarda Nobel ödülü alan araştırmalarla önem kazanan mikroRNA’ların, birçok hastalığın teşhisinde önemli bir rol oynadığı biliniyor.
Proje kapsamında, FMF hastalarının hastalık sürecinde mikroRNA profilleri belirlenecek. MikroRNA’ların inflamasyon, hücre ölümü ve oksidatif stres gibi süreçlerle nasıl bir ilişkisi olduğu biyoinformatik analizlerle araştırılacak. Bu çalışma, FMF’in moleküler mekanizmasını daha iyi anlamamızı sağlayarak erken teşhis için yeni biyobelirteçlerin geliştirilmesine katkı sunmayı hedefliyor.
PROJE EKİBİ
Prof. Dr. Oğuzhan Özcan’ın yürütücülüğünde gerçekleştirilecek olan projeye, farklı disiplinlerden uzmanların yer aldığı bir ekip destek veriyor. Ekipte; Dr. Öğr. Üyesi Hamdi Oğuzman (HMKÜ) ve Doç. Dr. Gezmiş Kimyon (HMKÜ) ile Prof. Dr. Ali Şahin (Sivas Cumhuriyet Üniversitesi) ve Dr. Öğr. Üyesi Semih Aşıkovalı (Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi) gibi uzmanlar yer alıyor. Projenin moleküler analizleri Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Moleküler Biyokimya ve Genetik Anabilim Dalı öğretim Üyesi Doç. Dr. Hüseyin ÖZKAN tarafından gerçekleştirilecek olup istatistik analizleri Doç. Dr. Ufuk KAYA tarafından yapılacak. Projenin 28 ay sürmesi planlanıyor.