Kabızlıkta dışkılama sıklığı haftada üçten daha azdır. Tüm yaşta erişkinlerde görülme sıklığı %12 ila 19 arasındayken kronik kabızlık görülme sıklığı yaşla artar. 60-101 yaş aralığındaki bireylerin %33.5’inde kabızlık sorunu görülür. 65 yaşından büyüklerde ise erkeklerde %26, kadınlarda %34 oranında görüldüğü tahmin edilmektedir. Kadınlarda, beyaz tenli olmayanlarda, düşük gelirli kişilerde, 60 yaşın üzerindekilerde, sedanter yaşamı olanlarda (egzersiz yapmayan kişilerde), eğitim oranı düşük kişilerde, Parkinson hastalığı gibi kabızlığa neden olabilecek bir tıbbi durum tanısı alanlarda görülme riski daha fazladır.
Kabızlık Belirtileri Nelerdir?
Kabızlık sorunu yaşayan kişilerde nedeni saptayabilmek için doktorlar tarafından çeşitli sorular sorulur. Kabızlığın süresi, bağırsak hareketlerinde oluşan değişiklik, ilaç kullanım öyküsü veya herhangi bir ek hastalığın olup olmadığı önemlidir. Hastaların aklındaki kabızlık tanımı, tıbbi olarak kabızlık tanımından farklı olabileceği için dışkılama sıklığının ve özelliklerinin değerlendirilmesi, tanı konulmasında ve etiyolojinin saptanmasında yardımcı olur. Kabızlığa ek olarak bazı kişilerde dışkı sıkışmasına bağlı olarak kabızlık sonrası sıvı dışkılama yani taşma ishali oluşabilir. Dışkıda kan görülmesi, 4.5 kilodan fazla kilo kaybı, ailede kolon kanseri ya da inflamatuvar bağırsak hastalığı öyküsü olması, kansızlık ya da akut başlangıçlı kabızlık gibi durumlarda kabızlığın nedeni ciddi bir durum olabileceği için dikkatli olunmalıdır.
Yaşlılarda Kabızlık Neden Sık Görülür?
Yaşlılarda kabızlığın görülme sıklığı oldukça yüksektir. Bu nedenle laksatif ilaç kullanımı yaşlı bireyler arasında yaygındır. Özellikle yaşın ilerlemesi ile birlikte ortaya çıkan hastalıklar kabızlığın da ortaya çıkma olasılığını artırır. Yaşlılarda kabızlığa ne iyi gelir sorusunun cevabı ise yine beslenme tarzında gizlidir. Kabızlığın giderilmesi ve tekrar oluşmasının önlenmesi için yaşam tarzının ve beslenme şeklinin değiştirilmesi önemlidir. Günlük sıvı alımı yeterli olmayan yaşlı bireylerde sıvı alımının artırılması ve egzersiz yapılması kabızlığın tedavisinde etkilidir. Bağırsak alışkanlığının kazandırılması için günün aynı saatlerinde tuvalete çıkılması önerilir.
Kabızlık Nasıl Önlenir?
Büyük abdestin yapılması şartlı bir refleks olduğu için uyandıktan sonra ve yemekten sonra kalın bağırsakların aktivitesi artar. Bu nedenle özellikle uyandıktan sonra ilk iki saat içerisinde ve kahvaltıdan sonra tuvalete gitme alışkanlığının kazanılması kabızlığın iyileşmesinde önemli bir role sahiptir. Yine besinlerle birlikte alınan lif miktarı, kabızlığın tedavisi ve tekrarlamaması için gereklidir. Bu nedenle günlük lif alımının 20-25 grama çıkarılması gereklidir.
Ancak özellikle yaşlılarda lif alımına bağlı olarak şişkinlik gibi şikayetler de oluşabileceği için mutlaka sağlık profesyonellerinden bilgi alınarak beslenme planı hazırlanmalıdır. Yaşlı bireylerde laksatif ilaçların kullanımı ise kalp ve böbrek hastalıkları, diğer kullanılan ilaçlar ile etkileşim ve yan etki yönünden dikkat edilerek başlanabilir. Bu nedenle laksatif kullanılmadan önce mutlaka doktorlardan bilgi alınmalıdır. (Haber Merkezi)