Marasmus, bebeklerde ve küçük çocuklarda daha sık görülen, ciddi bir yetersiz beslenme sorunudur.
Vücudun büyüme ve gelişme için ihtiyaç duyduğu protein, karbonhidrat, yağ gibi temel besin maddelerinin uzun süre boyunca yeterli miktarda alınmaması sonucu gelişir.
Marasmus, genel olarak düşük gelirli bölgelerde, açlık, yetersiz anne sütü alımı ya da uygun tamamlayıcı besinlerin verilmemesi gibi nedenlerle ortaya çıkar. Marasmusta vücut, hayatta kalabilmek için önce yağ depolarını, ardından da kas dokusunu kullanmaya başlar.
Bu süreçte çocukların büyümesi yavaşlar, bağışıklık sistemi zayıflar, ardından enfeksiyonlara karşı dirençleri azalır.
Tedavi edilmediği takdirde marasmus, yaşamı tehdit eden ciddi sonuçlara yol açabilir.
Marasmus Hastalığı Belirtileri Nelerdir?
Marasmus, çocuklukta yetersiz beslenme olarak kendini daha belirgin gösterir. Yetersiz beslenmenin süresine, şiddetine bağlı olarak farklılık gösteren belirtileri vardır.
Temel marasmus belirtileri şu şekilde sıralanabilir:
Aşırı Zayıflık ve Kilo Kaybı: Vücudun ağırlığı yaşa göre beklenenin daha altında bir değerde seyreder. Hızlı, belirgin bir kilo kaybı gözlemlenir.
Kas ve Yağ Dokusu Kaybı: Vücut enerji ihtiyacını karşılamak için önce yağları sonrasında ise kas dokusunu kullanır. Bu durum kasların zayıflaması ile erimesi şeklinde sonuçlanır.
Kemiklerin Belirginleşmesi: Cilt altındaki yağ dokuları azaldığı için kemikler dışardan bir bakışta kolayca fark edilir hale gelir.
Başın Vücuda Oranla Büyük Görünmesi: Vücut kilo vererek küçülmeye başladığından baş orantısız bir şekilde büyük görünür.
Ciltte Kuruluk ve İncelme: Cilt kurur, incelirken buruşuk bir görünüm almaya başlayabilir. Esnekliğini kaybeder.
Saçlarda Kuruluk ve Seyreklik: Saçlar seyrek, kuru, kolay kırılır hale gelebilir.
İştahsızlık: Hastalarda genelde yemek yeme isteği azdır.
Halsizlik ve Enerji Eksikliği: Sürekli bir şekilde yorgunluk, enerji eksikliği hali görülür.
Dikkat Dağınıklığı: Özellikle çocuklarda odaklanma sorunu görülebilir.
Diğer marasmus belirtileri ise şu şekildedir:
Çocuklarda büyüme geriliği
Bağışıklık sisteminin zayıflaması
Çocuklarda huzursuzluk, sinirlilik
Kronik ishal
Düşük vücut ısısı
Düşük nabız
Mental, davranışsal bozukluklar
Marasmus belirtileri yaş ile koşullara bağlı olarak bu belirtilerden bazılarıyla veya birkaçıyla olarak kendini gösterebilir.
Marasmus Nedenleri Nelerdir?
Marasmus, yetersiz beslenme hastalığı olduğundan sosyo ekonomik koşullar, beslenme alışkanlıkları, sağlık durumları gibi etkenlerle ilişkilendirilir. Yoksulluk ile gıda güvensizliği, tüm yaş gruplarında bu hastalığın görülmesinde rol oynar. Marasmus nedenleri genel hatlarıyla şöyle sıralanır:
Bebekler ve Küçük Çocuklarda: Gelişmekte olan ülkelerde yoksulluk, gıda kıtlığı, anne sütü yetersizliği, erken sütten kesme gibi sebeplerden dolayı bebek veya çocukta beslenme yetersizliği meydana gelir. Gebelik ve emzirme dönemlerinde annelerin yeterli beslenememesi de marasmus riskini artıran sebeplerdendir. Ayrıca sık yaşanan ishal, solunum yolu enfeksiyonları gibi besin alımını azaltan, enerji ihtiyacını artıran durumlar, riskin yükselmesine sebeptir.
Yaşlılarda: Yalnız yaşayan, sosyal desteği olmadığından yeterli bakıma ulaşamayan, kronik hastalıkları olan, diş problemleri ile yutma güçlüğü yaşayan, yeterli beslenemeyen yaşlılarda görülebilir. Yetersiz bakım ve beslenme, bu yaş grubu için önemli marasmus sebeplerindendir.
Yetişkinlerde: Hastalık, bazı sebeplerden dolayı yetişkinlerde de kendini gösterebilir. Kanser, HIV/AIDS gibi hastalıklar, iştahsızlığın yanında besin emilim sorunlarına sebep olabilir. Ayrıca çölyak gibi sindirim sistemi hastalıkları, böbrek ve karaciğer yetmezlikleri, metabolizmada dengesizlikler ile iştahsızlıktan dolayı riski artırır.