Şişliklerin görüldüğü, gerilmiş ya da parlak bir cildi olan veya cilde parmakla baskı uyguladıktan sonra çukurlaşma gören bireyler doktor randevusu almalıdır. Bu belirtilerin yanı sıra nefes darlığı, solunum güçlüğü ya da göğüs ağrısı çeken bireyler bir an önce tıbbi yardım almalıdır. Bu belirtiler acil tedavi gerektiren pulmoner ödem belirtileri olabilir.

Uzun bir süre sabit oturduktan sonra geçmeyen bacak ağrısı ve şişlik hisseden kişiler de doktora başvurmalıdır. Kalıcı bacak ağrısı ve şişlik, dolaşım sisteminin derinliklerinde derin ven trombozu yani kısaca DVT adı verilen bir hastalığa işaret edebilir.

Ödem Çeşitleri Nelerdir?

Farklı ödem tipleri vardır. Hepsi çeşitli nedenlerden kaynaklanabilir. Ödem çeşitleri şunlardır:

Periferik Ödem: Bu ödem çeşidi ayaklar, ayak bilekleri, bacaklar, eller ve kolları etkiler. Bu ödemin belirtileri şişme ve harekette zorluktur. Konjestif kalp yetmezliği veya akut akciğer hasarı bu ödemin gelişmesinin nedeni olabilir. Tıbbi bir acil durum anlamına gelebilir çünkü solunum yetmezliği ve hayat kaybına götürebilir.

Pulmoner Ödem: Bu ödem tipi akciğerlerde fazla sıvı biriktiğinde görülür ve nefes almada zorluk yaratır.

Serebral Ödem: Bu ödem beyinde görülür. Belirtileri daha çok baş ağrısı, boyun ağrısı, boyunda sertlik, tam veya kısmi görme kaybı, bilinç ve zihin durumlardaki değişimler, mide bulantısı, kusma ve baş dönmesidir.

Maküler Ödem: Bu ödem türü diyabetik retinopatinin ciddi bir komplikasyonu olarak gelişir. Gözün merkezi kısmında bulunan makulada şişme meydana gelir. Kişinin merkezi görüşü ve renkleri görüşü değişebilir.

Çukur Ödemi: Periferik ödemde oluşan bu ödemde cilt üzerinde girinti ve çukur oluşturacak şekilde baskı uygulanır.

Periorbital Ödem: Bu ödem göz ve göz çevresinde şişlik oluşması demektir. Bu şişlik kimi durumlarda sıvı birikmesine bağlı olarak oluşup genellikle bir süre sonra iner, herhangi bir hastalığı bağlı geliştiyse alttaki durumun tedavisini gerektirir.

Ödem farklı bölgelerde de oluşur ancak yaygın olarak görülenler yukarıda sayılanlardır.

Ödem Nedenleri Nelerdir?

“Ödem neden olur?” sorusuna verilecek cevaplar çeşitlidir. Çünkü ödeme neden olan çok çeşitli hastalıklar vardır.

Ödem, vücuttaki en küçük kan damarları olan kılcal damarlar dışarıya sıvı sızdırdığında oluşur. Sızan sıvı, çevredeki dokularda birikerek şişmeye neden olur.

Daha hafif ödem vakaları bir pozisyonda çok uzun süre oturmak veya kalmak, aşırı tuz tüketimi, adet öncesine ait semptomlar sahip olmak ya da hamilelik gibi nedenlerden kaynaklanabilir. Gebelik sürecinde fetüs ve plasentanın ihtiyaç duyduğu sıvı nedeniyle vücut normalden daha fazla sodyum ve su tutar. Bu, ödem geliştirme riskini artırabilir.

Ödem, yüksek tansiyon ilaçları, ağrı kesiciler, steroid ilaçlar, bazı diyabet ilaçları ve östrojenler gibi birtakım ilaçların kullanımından dolayı ortaya çıkan yan etkilerden birisi olabilir.

Bazı vakalarda ödem, altta yatan daha ciddi bir tıbbi durumun belirtisi olabilir. Ödeme sebep olabilecek tıbbi durumlar arasında konjestif kalp yetmezliği, siroz, böbrek hastalığı, böbrekte hasar, bacak damarlarında zayıflık ya da hasar, lenfatik sistemde yetersizlik ile uzun süreli ve şiddetli protein eksikliği bulunur.

Konjestif kalp yetmezliği olan bireylerin kalbinin alt odacıklarından biri veya her ikisi, kanı etkili bir şekilde pompalama yeteneğini kaybeder. Bu da kanın bacaklarda, ayak bileklerinde ve ayaklarda birikerek ödem gelişmesine yol açabilir. Konjestif kalp yetmezliği karında şişmeye de neden olabilir. Bazı vakalarda bu durum akciğerlerde sıvı birikmesine yani pulmoner ödem gelişmesine neden olabilir ve bu da bireyde nefes darlığı görülmesine yol açabilir.

Böbrek hastalığı geçiren bireylerin dolaşım sisteminden atılamayan fazla sıvı ve sodyum ödeme neden olabilir. Böbrek hastalığına bağlı ödem genellikle bacaklarda ve göz çevresinde ortaya çıkar. Böbreklerde bulunan ve kanın süzülmesine yardımcı olan kılcal damarların hasar görmesi nefrotik sendromla sonuçlanabilir. Nefrotik sendrom sürecinde bireyin kanındaki azalan protein yani albümin seviyeleri damar içinde kalması gereken sıvının dokular arasına kaçmasına ve ödeme neden olabilir.

Karaciğer hasarı yani siroz sonucunda karın boşluğunda ve bacaklarda sıvı birikmesi ödem gelişmesine yol açabilir.

Kronik venöz yetmezliği olan bireylerin, bacak damarlarındaki tek yönlü valfler zayıflar veya hasar görür, bu da kanın bacak damarlarında birikmesine ve şişmeye neden olur. Baldır kaslarında görülen ağrıya eşlik eden ani bir şişlik başlangıcı, bacak damarlarından birinde yer alan bir kan pıhtısına yani derin ven trombozuna bağlı olabilir. Böyle bir durumda derhal tıbbi yardıma başvurulması gereklidir.

Lenfatik sistem vücutta bulunan fazla sıvının dokulardan temizlenmesine yardımcı olur. Bu sistem kanser cerrahisi gibi sebeplerden dolayı hasar görürse ve lenf düğümleri tıkanırsa belirli bir bölgeyi boşaltan lenf düğümleri ve lenf damarları düzgün çalışmayabilir ve bu bölgede ödem gelişebilir.

Bireyin uzun süre boyunca beslenme ile protein almamasından kaynaklanan aşırı protein eksikliği sıvı birikimine ve ödem gelişmesine neden olabilir. (Haber Merkezi)