Bölgemizde ve dünya genelinde küresel ısınmaya bağlı olarak sıcaklık artışı görülüyor. Bu artış, tüm canlılar gibi çiftlik hayvanlarında da strese neden oluyor. Yüksek sıcaklık ve nem oranı, hayvanların üreme performansını olumsuz etkiliyor.
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi (HMKÜ) Veteriner Fakültesi Doğum ve Jinekoloji Anabilim Dalından Prof. Dr. Murat Yüksel 1 milyon TL bütçesi olan TÜBİTAK destekli “Sıcaklık stresi altındaki ineklerde omega-3 içeren ürün kullanımının üreme performansı üzerine etkilerinin araştırılması” başlıklı projesi ile hayvanlardaki bu üreme sorunlarına çözüm arıyor.
PROJENİN ÇIKIŞ AMACI
Özellikle sıcak havalarda hayvanların üreme faaliyetlerinin duracak seviyede aksadığını belirten Prof. Dr. Murat Yüksel, “Ülkemizde bilinçli hayvancılık yapılan işletmelerde hayvanlar genellikle suni tohumlama yoluyla gebe bırakılmaktadır. Ancak sıcaklık stresi nedeniyle gebelik oranı düşmekte, bu da yetiştiricilerin maliyetlerini artırmaktadır.” dedi.
Ayrıca, ithal edilen genetik materyaller nedeniyle Türkiye’nin döviz kaybına uğradığına da dikkat çeken Yüksel, et ve süt üretiminde yaşanan düşüşlerin, fiyat artışlarına sebep olduğunu, bu bağlamda, omega-3 kullanımının olumlu etkilerini araştırmayı amaçladıklarını sözlerine ekledi.
PROJENİN YÖNTEMİ
Çalışmasında 60 inek kullanacaklarını bunların 30’u kontrol, 30’u uygulama grubunda yer alacak şekilde gözlemleneceğini ifade eden Prof. Dr. Yüksel, şu detayları paylaştı:
“Hayvanlara Omega-3 içeren yem katkısı verilecek ve etkileri izlenecektir. Hayvanlardan kan örnekleri alınacak, gebelik takibi ve ultrason muayeneleri yapılacaktır. Karaciğer ve ovaryum sağlığı incelenecek, üreme hormonları ölçülecektir. Sıcaklık stresinin biyokimyasal belirteçlere etkisi araştırılacaktır.”
PROJEDEN BEKLENTİLER
Projeden beklentilerine de değinen Prof. Dr. Yüksel, sıcaklık stresine bağlı olumsuzlukları minimize etmek, üreme performansını artırmak ve böylece hayvancılık sektörüne katkıda bulunmak istediklerini kaydetti.
PROJE ÇIKTILARI İZMİR’DE SEKTÖR TEMSİLCİLERİYLE PAYLAŞILACAK
Çalışmanın sonuçlarını uluslararası dergilerde makale olarak yayımlamayı, ulusal ve uluslararası kongrelerde sunmayı planladıklarını dile getiren Prof. Dr. Yüksel, “Ayrıca, İzmir Tarım ve Hayvancılık Fuarı gibi büyük etkinliklerde sektör temsilcileriyle paylaşmayı hedefliyoruz. Ülkemizde omega-3 içeren yem katkıları üretilmemektedir. Ancak, bunu üretebilecek potansiyele sahip firmalar mevcuttur. Araştırma sonuçlarımızı bu firmalarla paylaşarak yerli üretime katkı sağlamayı amaçlıyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.
HMKÜ ÖĞRENCİLERİNE BİLİMSEL DENEYİM
Prof. Dr. Murat Yüksel projede öğrencilere de yer verdiklerini, öğrencilerin hem akademik hem de pratik anlamda deneyim kazanacaklarını vurguladı. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi’nden Doç. Dr. Cafer Tayyar Ateş ve Doç. Dr. Orhan Çorum ile Aksaray Üniversitesi’nden Prof. Dr. Fatih Mehmet Kandemir gibi isimler projeye destek veriyor. 22 ay süresi olan projede ayrıca iki bursiyerin de görev alacağı, bursların en üst limitten karşılanacağı kaydedildi.