Kış aylarında hava sıcaklığının ani düşmesi, vücudun ısı dengesini korumak için verdiği fizyolojik tepkiler nedeniyle kalp ve damar sistemi üzerinde ciddi bir yük oluşturur. Özellikle kalp damar hastalığı riski taşıyan kişilerde bu tepkiler, kan basıncında yükselme, kalbin oksijen ihtiyacında artış ve pıhtılaşma eğiliminde artma gibi tehlikeli sonuçlar doğurabilir.
Damarlarda büzüşme: Soğuk hava cildi ve yüzeysel damarları daraltır. Kan, vücudun merkezine (kalbe ve hayati organlara) yönlendirilir. Bu durum kan basıncını yükseltir ve kalbin daha fazla güç harcayarak kan pompalaması gerekir.
Kan basıncında yükselme: Özellikle hipertansiyonu olan hastalarda soğuk hava kan basıncını 10-30 mmHg arasında artırabilir. Kontrolsüz hipertansiyon ise kalp krizi ve inme riskini katlar.
Kalp hızında ve oksijen ihtiyacında artış: Soğukta vücut ısısını korumak için metabolizma hızlanır. Kalp daha hızlı atmaya başlar ve oksijen ihtiyacı artar. Koroner damarlarda darlık olan kişilerde bu durum göğüs ağrısı (anjina pektoris) veya kalp krizine yol açabilir.
Kanın pıhtılaşma eğiliminde artış: Soğuk hava platelet aktivasyonunu artırır ve kanın pıhtılaşma eğilimini yükseltir. Bu da damar tıkanıklığı (tromboz) riskini artırır.
Solunum yolu enfeksiyonları ve grip: Kış aylarında sık görülen üst solunum yolu enfeksiyonları kalp yükünü daha da artırır. Özellikle influenza (grip) kalp krizi riskini 6 kata kadar yükseltebilir.
Risk altında olan kişiler aşağıdaki gibidir;
Koroner arter hastalığı (damar tıkanıklığı) olanlar
Daha önce kalp krizi geçirmiş kişiler
Kalp yetmezliği hastaları
Kontrolsüz hipertansiyonu olanlar
Diyabet hastaları
65 yaş üstü bireyler
Sigara içenler
Obezite sorunu olanlar
Kış Aylarında Kalp Sağlığı için Alınması Gereken Önlemler
Kat kat giyinin, özellikle baş, boyun, el ve ayaklarınızı iyi koruyun. (ısı kaybının çoğu bu bölgelerden olur)
Soğukta ağır egzersizlerden kaçının. Kar küreme özellikle 40 yaş üstü erkeklerde kalp krizi tetikleyici olarak bilinir.
Grip aşısı yaptırın. Türk Kardiyoloji Derneği, kalp hastalığı olan herkesin yıllık grip aşısı olmasını önermektedir.
İlaçlarınızı düzenli kullanın, tansiyon ve şeker takibinizi aksatmayın.
Soğuk havada dışarı çıkmadan önce hafif bir şeyler yiyin; aç karnına soğuğa çıkmak riski artırabilir.
Göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı, aşırı yorgunluk gibi şikayetlerde vakit kaybetmeden 112’yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.