Üvez meyvesi, üvez ağacının (Sorbus aucuparia veya Sorbus domestica) dallarında yetişen, küçük, yuvarlak, kırmızı veya turuncuya yakın renkte bir meyvedir. Türkiye’de özellikle Karadeniz, Marmara ve İç Anadolu bölgelerinin yüksek rakımlı alanlarında doğal olarak yetişir.

Üvez Meyvesinin Türleri Nelerdir?

Üvez meyvesinin Türkiye\'de yetişen ondan fazla türü vardır. Farklı ülkelerde ise bu türler artış gösterir. Özellikle bitkinin kökeninin dayandığı bölgelerde daha farklı türlerinin olduğu bilinir. Türkiye\'de yer alan türler şu şekildedir:

Sorbus domestica

Kuş üvezi

Akçaağaç yapraklı üvez

Sorbus umbellata

Sorbus roopiana

Sorbus aucuparia

Sorbus tamamschjane

Sorbus persica

Sorbus aria

Sorbus kusnetzovii

Sorbus subfusca

Sorbus caucasica

Sorbus luristanica

Bu türler arasında en yaygın bilinen ve tüketilenleri ise; sorbus aucuparia yani alıç üvezi, dağ üvezi, sorbus aria (beyaz üvez) ve sorbus domestica yani mor üvezdir. Bu türlerin her biri farklı bölgelerde yetişir ve içerisindeki mineral değerleri değişkenlik gösterebilir. Yetiştiği bölgenin hava koşulları, meyvenin besin değerleri üzerinde direkt olarak etkilidir.

Üvez Meyvesi Faydaları Nelerdir?

Üvez meyvesi, özellikle kış aylarında ortaya çıkan üst solunum yolu hastalıkları açısından fayda sağlar. Soğuk algınlığına yakalanma riskini düşürür ve aynı zamanda da iyileşme sürecinin kısalmasına yardımcı olur. Üvez meyvesinin faydaları bu kadar ile sınırlı değildir. Bu meyvenin faydaları arasında şu maddelere yer verilir:

Bağırsakların hareketlenmesine katkı sağlar.

Diyabet (şeker) hastalığı açısından faydaları vardır.

Sindirim sistemini dengeler.

Göz tansiyonu, glokom için fayda sağlar.

Serbest radikallere karşı savaşır.

Kan basıncını dengeler.

Göz sağlığını korur.

Gut hastalığının tedavisinde destekleyici rol oynar.

İdrarın sökülmesini sağlar.

Kalp krizi riskini azaltır.

İltihaplanmayı azaltır.

Romatizma tedavisinde, tedavi sürecini hızlandırır.

Ciltteki kanamaların durmasına katkı sağlar.

Tansiyonu düşürür.

Vücut direncini artırır.

Kalp ve damar hastalıkları için faydalıdır.

Adet söktürücüdür.

Böbrek hastalıkları için faydalıdır.

Safra kesesi taşının düşürülmesini sağlar.

Üvez Meyvesinin Özellikleri Nelerdir?

Üvez meyvesi, lif açısından oldukça zengindir. Lifli yapısı sayesinde hem kabızlık probleminin ortadan kaldırılmasına yardımcı olur hem de diyet yapan kişiler için fayda sağlar. İçerisinde tanen yer alır ve bu sayede kalp sağlığı korunur. İçerisindeki etken maddeler sayesinde doğal balgam söktürücü görevi de görür.

Kalori oranı düşüktür ve bu sayede kilo verme sürecinin desteklenmesini sağlar. Ekşi bir tadı vardır bu nedenle de herkesin damak tadına uygun olmayabilir. Pektin içeriği yüksektir, böylelikle reçel ya da marmelat olarak da meyvenin tüketilmesi mümkündür. C vitamini oranı yüksektir.

Üvez Meyvesinin Zararları Nedir?

Üvez meyvesi, alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Özellikle meyve ya da bitkilere karşı alerjisi olan kişilerin, bu besini tüketirken ekstra dikkatli olması önerilir. Alerjik hastalıkları olan kişilerin bu besini tüketmesi halinde ciltte kızarıklık, kaşıntı ve kabarıklık gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Aynı zamanda nefes darlığı gibi alerji belirtilerinin de ortaya çıkması mümkündür. Bu nedenle de alerjik yapıya sahip olan kişilerin, doktor onayı olmadan bu besini tüketmesi önerilmez.

Genellikle faydaları ile bilinen bu meyvenin aşırı miktarda tüketiminden de kaçınılmalıdır. Lif oranı yüksek olduğu için aşırı tüketime bağlı olarak bağırsak sisteminde sıkıntılar meydana gelebilir. Genellikle ishal problemi ortaya çıkar. İshal başladıktan sonra ise meyvenin tüketimine devam edilmesi halinde, bağırsak problemlerinde artış görülebilir.

Reflü ya da gastrit gibi mide rahatsızlığı olan kişilerin bu meyveyi aşırı tüketmesi ise mide problemlerinin şiddetlenmesine yol açabilir. Mide problemi olmayan kişilerin aşırı tüketmesi halinde ise; karın ve mide ağrısı, mide krampları ve sindirim problemleri ortaya çıkar. Uzun süre ve sık sık üvez meyvesi tüketmek, dehidrasyon riskini artırır. Meyvenin fazla miktarda tüketilmesi, vücuttaki suyun çekilmesine yol açar.

Meyve, bazı ilaç türleri ile de etkileşime girebilir. Özellikle kan sulandırıcı ilaçlar ile bu meyvenin etkileşime girme riski yüksektir. Bu nedenle de düzenli olarak kan sulandırıcı ilaç kullanan kişilerin, üvez meyvesi tüketiminden kaçınması gereklidir. Hamilelik ve emzirme sürecinde olan kişilerinde meyveyi tüketmeden önce doktorlarına danışmaları gereklidir.