Aile Hekimleri Dernekleri Federasyonu BaÅŸkanı Dr. Türkü YaÄŸmur Nehir, yaz aylarında artan sıcaklıklarla birlikte, gastroenterit vakalarında da önemli bir artış gözlendiÄŸini belirtiyor. “Gastroenterit, mide ve bağırsakları etkileyen, genellikle ishal, kusma, mide krampları ve ateÅŸ gibi belirtilerle seyreden bir enfeksiyondur. Bu dönemde vakaların artması hem halk saÄŸlığını tehdit etmekte hem de saÄŸlık hizmetleri üzerindeki yükü artırmaktadır.”
Sıcak hava, gıdaların daha hızlı bozulmasına ve gıdalar üzerindeki mikroorganizmaların hızla çoÄŸalmasına neden oluyor. Özellikle yemek yenen mekanlarda, restoranlarda gıdaların yeterince temizlenmemesi, piÅŸirilmemesi veya uygun sıcaklıkta saklanmaması gıda zehirlenmesine yol açabiliyor. Bu nedenle güvenilir ve hijyen kurallarına uyduÄŸundan emin olunan restoranların tercih edilmesi gerekiyor. Bunun yanı sıra okulların tatil olmasıyla birlikte seyahatler, tatiller baÅŸladı. Kalabalık havuzlar ve plajlar, hijyen eksiklikleri nedeniyle mikroorganizmaların yayılmasına ortam hazırlıyor.
AHEF BaÅŸkanı Dr. Türkü YaÄŸmur Nehir, tüketilen gıdaların taze ve iyi piÅŸmiÅŸ olmasına dikkat edilmesi gerektiÄŸini vurguluyor. “Dışarıda çok sık yemek yememek kadar evde de yiyeceklerin doÄŸru ÅŸekilde saklanması çok önemli. Ayrıca piknik ve açık hava etkinliklerinde de yiyeceklerin uzun süre sıcakta ve açıkta bekletilmemesi gerekiyor. Özellikle süt ürünleri, et ve deniz ürünlerinde hijyen kurallarına uyulmalı. Yemek hazırlamadan önce ve tuvaletten sonra eller mutlaka sabunla yıkanmalı. Yalnızca güvenilir kaynaklardan su içilmeli ve buz kullanırken dikkatli olunmalı. Yüzme havuzları ve plajlarda hijyen kurallarına uyulması, kirli veya kalabalık yerlerden kaçınılması da saÄŸlık açısından dikkat edilmesi gerekenler arasında yer alıyor.”
Dr. Türkü YaÄŸmur Nehir öte yandan artan gastroenterit vakalarının saÄŸlık hizmetleri üzerinde büyük bir yük oluÅŸturduÄŸuna da dikkat çekiyor. Bu hastalık tablosunun sık görülmesiyle doktorların iÅŸ yükünün attığını, aile hekimlerine baÅŸvuru sayılarının hissedilir oranda arttığını belirten Dr. Nehir, gastroenteritin genellikle birkaç gün içinde kendiliÄŸinden düzeldiÄŸini, iyileÅŸme sürecini hızlandırmak ve rahatlatmak için hastaların evlerinde yapabileceÄŸi kolay tedavi yöntemleri bulunduÄŸunu anlatıyor. “Kusma ve ishal nedeniyle kaybedilen sıvıyı yerine koymak için ve dehidrasyonu önlemek için bol miktarda su veya elektrolit içecekleri tüketilmelidir. Sıvı tüketimi bir seferde deÄŸil sık sık ve az az ama süreÄŸen bir ÅŸekilde olmalı. Ä°lk birkaç saat içinde ağır yiyeceklerden kaçınılmalı. Pirinç, muz, elma, ÅŸeftali püresi, peynirli tost gibi hafif ve sindirimi kolay yiyecekler tüketilmeli. YaÄŸlı, baharatlı, asitli ve süt ürünlerinden kaçınılmalı çünkü bu yiyecekler mideyi daha fazla rahatsız edebilir. En önemlisi de vücudun toparlanması için bol bol dinlenmek ve eller de sık sık sabun ve su ile yıkanarak hastalığın yayılması önlenmeli.”
ÇoÄŸu gastroenterit vakasının, evde bakım ile tedavi edilebildiÄŸine dikkat çeken Dr. Nehir, herhangi bir saÄŸlık kuruluÅŸuna baÅŸvurmaya gerek olmayabileceÄŸini ancak bazı durumlarda gastroenteritin ciddi boyutlara ulaÅŸabileceÄŸini ve tıbbi müdahale gerektirebileceÄŸini ifade ediyor. “SüreÄŸen ağız kuruluÄŸu, aşırı susuzluk, kusmaya baÄŸlı beslenememe, azalmış idrar çıkışı, gözlerde çökme, ciltte kuruluk; ishalde kan görülmesi, 38.5°C\'nin üzerinde ateÅŸ, karın bölgesinde ÅŸiddetli aÄŸrı veya hassasiyet doktora baÅŸvuru sebepleri içerisinde deÄŸerlendirilebilir. Gastroenterit genellikle kısa süreli ve kendi kendine geçen bir hastalıktır. Åžikayetler genellikle 3 gün içerisinde geriler, belirtilerin 3 günden fazla sürmesi veya evdeki ilk önlemlere raÄŸmen kötüleÅŸmeye devam etmesi halinde bir doktor tarafından muayene gerekebilir. Bebekler, yaÅŸlılar ve bağışıklık sistemi zayıf olan kiÅŸilerde gastroenterit belirtileri görüldüÄŸünde hemen tıbbi yardım alınmalıdır.”
Dr. Türkü YaÄŸmur Nehir, aile hekimleri olarak hastalarda bu konuda farkındalık oluÅŸturmaya çalıştıklarını belirterek gerekli önlemleri almalarını saÄŸlamanın ve vakaların azaltılmasına katkıda bulunmanın kendileri için önemli olduÄŸunu söylüyor. Dr. Nehir insan saÄŸlığı korunurken saÄŸlık hizmetleri üzerindeki yükün azaltılması için de hijyen ve gıda güvenliÄŸine özen gösterilmesi gerektiÄŸini vurgulayarak “Unutmayın, basit önlemlerle gastroenterit riskini azaltabilir ve saÄŸlıklı bir yaz geçirebilirsiniz” diyor.
