Kalın bağırsak ve ince bağırsağın tahriş olarak iltihaplanmasına Crohn hastalığı denir. Kronik (ömür boyu süren) bir otoimmün rahatsızlıktır. Crohn hastalığı, çoğunlukla ishal, mide krampları ya da karın ağrısı gibi rahatsız edici semptomlara neden olabilir. Crohn hastalığı, ağızdan anüse (makat deliği) kadar sindirim sisteminin herhangi bir bölümünü etkileyebilir.
Crohn hastalığının çeşitleri şu şekilde sıralanabilir;
İleokolit: İnce ve kalın bağırsağın bazı bölümlerinde meydana gelen iltihaplanmalardır. İleokolit, Crohn hastalığının en yaygın türüdür.
Kolit: Kalın bağırsağın iç yüzeyindeki iltihaplanmadır.
İleitis: İnce bağırsakta (ileum) şişme ve iltihaplanmadır.
Gastroduodenal: Mideyi ve ince bağırsağın üst kısmını (duodenum) etkileyen iltihaplanma ve tahrişlerdir.
Jejunit: İnce bağırsaktaki düzensiz iltihaplı bölgelerdir.
Perianal hastalık: Anüs çevresinde iltihaplanma, fistül ve apselerdir.
Crohn Hastalığının Belirtileri Nelerdir?
Hastalığın belirtileri yavaş yavaş ortaya çıktığı gibi aniden de meydana gelebilir. Hafif ila şiddetli olabilir. Bazı hastalarda, hastalık tedavi edene kadar kronik semptomlar görülürken, bazılarında ise gelip giden semptomlar görülür.
Ateşlenme, semptomlar aktif olduğunda ortaya çıkar.
Crohn hastalığının belirtileri şu şekilde sıralanabilir;
Karın ağrısı veya krampları
Kronik ishal (sulu dışkılama)
İştahsızlık ve kilo kaybı
Kanlı dışkılama (rektal kanama)
Ağız ülseri, ağız veya diş etlerinde ağrı
Ateş ve yorgunluk (dinlenmekle geçmeyen yorgunluk)
Anal kanalın çevresinde oluşan enfeksiyon apseleri
Artrit veya eklem ağrısı
Döküntüler
Üveit ve episklerit gibi göz iltihapları
Böbrek taşı
Osteoporoz (kemik kütlesinin kaybı)
Deri etiketleri (genellikle anüs çevresinde)
Safra kanallarında iltihaplanma
Çocuklarda Crohn hastalığı büyüme geriliğine veya düzgün büyüme geriliğine neden olabilir.
Crohn hastalığı olanlar için steroid ilaçlar reçete edilebilir. Bu tür ilaçlar hastalarda osteoporoz riskinin artmasına yol açabilir
Bundan dolayı kemik sağlığını korumak oldukça önemlidir. K vitamini, D vitamini, yeterli miktarda kalsiyum ve magnezyum alımı kemik sağlığı için oldukça önemlidir.
Malabsorption, C vitamini, B12 vitamini, folat, demir, çinko gibi belirli vitamin ve minerallerde eksikliklere neden olabilir.
Crohn hastalığı olanların beslenme alışkanlıklarından yeterli kaloriyi alabilmek için protein ve sağlıklı yağ içerikli besin maddeleri Crohn hastalığı beslenme listesinde bulunmalıdır.
Crohn hastalığı beslenme listesinde bazı yiyeceklerin özellikle bulundurulması gerekir. Kalın ve ince bağırsakta meydana gelen iltihabın etkisini azaltmak tüketilmesi gereken besin maddeleri şu şekilde sıralanabilir;
İlave şeker içermeyen az yağlı yoğurt tüketilebilir. Yoğurt, sindirim sağlığına fayda sağlayabilecek iyi bir probiyotik kaynağıdır
Yağlı balıklar (somon, ton balığı, uskumru vb.) tüketilebilir
Ceviz ezmesi ve keten tohumu iyi gelebilir.
Pişirilmiş ve soğutulmuş nişasta içerikli patates, pirinç, yulaf ezmesi
Crohn hastalığı beslenme önerileri olarak yapraklı yeşil sebzeler de tüketilebilir
Meyve ve sebze tüketimi oldukça önemlidir. Taze ürünler Crohn hastaları için beslenmenin önemli bir parçasıdır. Çiğ meyve ve sebzeler sindirim sistemi için çok tahriş edici olabilir. Bazı sebze ve meyveler daha kolay sindirilebilmeleri için soyulabilir, kesilebilir ve pişirilebilir
Örneğin, kabuğuyla çiğ bir elma vücudunuzun kaldırabileceğinden daha fazla lif içerebilir. Soyulmuş, doğranmış ve ocakta pişirilmiş elma püresi, mide rahatsızlıkları için iyi bir besin maddesi olabilir.
Patates ve kabak gibi sebzelerin pişirilmesi kolaydır. Bunları fırında pişirebilir, haşlayabilir veya hatta mikrodalgada pişirebilirsiniz. Düşük lifli meyve ve sebzeler de smoothieler için sıkılabilir ya da püre haline getirilebilir.
