Saç mantarı, dermatofitoz adı verilen bir enfeksiyona bağlı olarak saç derisinde veya saçlarda meydana gelen bir rahatsızlıktır. Bu enfeksiyon, mantarların yol açtığı hastalıklar içerisinde yer alır. Mantarlar, saç derisinin üst katmanlarına yerleşir, kökleri ve cilt dokusunu olumsuz yönde etkileyebilir.
Trichophyton, microsporum ve epidermophyton gibi mantar türlerinin sebep olduğu saç mantarı bağışıklık sisteminin çok uzun zaman zayıf olduğu, nemli ortamlarda kalındığı ya da kirli koşullar, hijyen eksiklikleri gibi faktörler sebebiyle oluşabilir. Aşırı terleme de mantarların gelişmesini kolaylaştırabilir. Saçlı deride fazla ter, mantarların daha rahat büyüyüp yayılmasına yardımcı olur.
Mantar, çoğu durumda bulaşıcıdır. Bu noktada özellikle başkasına ait bir eşyayı kullanmak saç mantarına yakalanma riskini artırır. Başkalarının havlusunu, şapkasını veya tarağını kullanmanız saçlarınızın diplerinde birtakım enfeksiyonların oluşmasına neden olabilir.
Saç Derisinde Mantar Belirtileri
Saç mantarı, saç ve saç derisine yerleşerek çoğalan bir enfeksiyona sebep olan önemli bir hastalıktır. Enfekte olan bölgelerde genellikle saç dökülmesine sebebiyet verebilir. Bu dökülme yuvarlak veya oval şekillerde, temizlenmemiş alanlarda ya da sürekli kaşınan noktalarda gerçekleşir.
Enfeksiyonun ilerleyen zamanlarında ise dökülen bölgelerdeki saç kökleri zayıfladığı için saçın yeniden çıkması güçleşir. Ciddi vakalarda saç dökülmeleri kalıcı hale gelebilir, bu sebeple erken tanı ve tedavi oldukça önemlidir. Saç derisinde mantar belirtileri şu şekilde sıralanabilir:
Alopesi (Saçkıran)
Kaşıntı
Kızarıklık, şişlik
Pul pul dökülme, kepeklenme
İrinli şişlikler
Ağrı, hassasiyet
Kötü koku
İltihap
Sivilce
Sarımsı lekeler
Saç dökülmesi
Saç mantarı tedavi edilmediği durumlarda, enfeksiyon daha yaygın bir hâle gelerek saç derisinde kalıcı hasarlara sebebiyet verebilir. Uzun süreli enfeksiyonlar, saç köklerinin zayıflamasına ve eski güçlerini kaybetmelerine yol açabilir. Bu, saçta döküntü ve kaşıntı gibi durumlara yol açar.
Enfekte olan bölgedeki saç köklerinde bazı durumlarda beyaz veya sarımsı lekeler gözlemleyebilirsiniz. Genellikle bu lekelerin oluşma nedeni ise mantarların oluşturduğu keratin birikintileri olarak bilinir.
Sivilce şeklinde yaralar, enfeksiyonun daha fazla alana yayılmasına ve tahrişe yol açılmasına sebebiyet verebilir. Bazı vakalarda, bu lezyonlar birbirine birleşerek büyük şişlikler oluşturur. Mantar enfeksiyonu ilerledikçe, saç derisinde şişlik ve iltihaplanma söz konusudur. İrin dolu keseciklerin görülmesi, derinlemesine bir enfeksiyon belirtisi şeklinde değerlendirilir.
Mantar enfeksiyonları etrafa oldukça kötü bir koku yayar. Mantarların ürettiği toksin ve iltihaplar, önlemez bakteriyel bir koku oluşturarak rahatsız edici bir boyuta ulaşabilir.
Saç derisinde mantarların yayılması sonucu, etkilenen bölgelerde şiddetli ağrı ve hassasiyet de olabilir. Enfekte olan alanlarda sıkışma, acı veya hassasiyet olduğu çoğu zaman gözlemlenen belirtiler içerisindedir. Mantarlar, saçı besleyen kökleri olumsuz yönde etkileyerek kafa derisi enfeksiyonu ve iltihap oluşumuna neden olabilir.
