Dentin hassasiyeti ya da diÅŸ hassasiyeti olarak adlandırdığımız durum; herhangi bir dental defekt ya da patolojiye baÄŸlı olmaksızın tipik olarak termal, kimyasal, dokunsal ya da osmotik bir uyarana baÄŸlı olarak ağız ortamına açılmış dentin yüzeyinde oluÅŸan kısa süreli, keskin, lokalize aÄŸrı olarak tanımlanmaktadır.
YaÅŸlı bireylerde diÅŸ hassasiyeti görülme sıklığı daha az!
DiÅŸ hassasiyeti, periodontal hastalığı olan bireylerde %72-98 oranında görüldüÄŸü bildirilmiÅŸtir. Genel olarak en yoÄŸun hissedildiÄŸi yaÅŸlar 20-40 yaÅŸ arasıdır. DiÅŸ hassasiyeti yaÅŸlı bireylerde daha nadir görülmektedir. Dentin kanallarının mineral artıklarıyla tıkanması, tübül sayısında azalma gibi durumların yaÅŸla birlikte artması; pulpanın hücresel, vasküler ve nöral kapasitesinin yaÅŸla birlikte azalması; dentinin geçirgenliÄŸini azaltır ve dolayısıyla yaÅŸlı bireylerde diÅŸ hassasiyeti oluÅŸumuna daha nadir rastlanır. Ä°statistiksel olarak anlamlı bulunmasa da, kadınlarda erkeklere oranla daha fazla diÅŸ hassasiyeti görülmektedir. Bu farklılığın, kadınların ağız hijyenine daha fazla önem vermelerine, aÄŸrıya karşı daha duyarlı davranmalarına ve diÅŸ hekimine daha sık baÅŸvurmalarına baÄŸlanabileceÄŸi düÅŸünülmüÅŸtür. DiÅŸ hassasiyetinden en çok etkilenen diÅŸler ise sırasıyla köpek diÅŸleri ve küçük azı diÅŸleridir.
Diş hassasiyeti bulunan kişiler nasıl bir yol izlemeli?
DiÅŸler içerisinde dışarıdan gelen uyaranları (sıcak-soÄŸuk gibi termal uyaranlar ya da kimyasal, dokunsal uyaranlar) algılayan bir mekanizma mevcuttur. SaÄŸlıklı diÅŸlerde diÅŸin en dış tabakası mine dokusuyla tamamen örtülmüÅŸtür. EÄŸer bu tabaka sert diÅŸ fırçalama, asitli içeceklerin aşırı tüketilmesi ya da diÅŸ yüzeylerine aşırı kuvvetlerin gelmesi (diÅŸ sıkma-gıcırdatma gibi parafonksiyonel kuvvetler) gibi durumlar sonucunda kaybedilmiÅŸse, mine dokusu altında yer alan dentin yüzeyi açığa çıkar ve sıcak-soÄŸuk gibi uyaranlarla diÅŸlerde hassasiyet meydana gelebilir. Genellikle kısa süreli keskin aÄŸrılar olmakla birlikte bireyleri günlük yaÅŸamlarında rahatsız edebilmektedir. Böyle bir durum meydana geldiÄŸinde öncelikli olarak diÅŸ hekimine muayene olunması gerekmektedir. Mevcut durum deÄŸerlendirilmeli ve diÅŸ hassasiyetinin giderilmesi açısından hastaya tedavi yöntemleri anlatılmalı ve bireye özgü tedavi planı oluÅŸturulmalıdır. Hassasiyeti giderme yönünde belli baÅŸlı tedavi yöntemleri ÅŸunlardır: hassasiyet giderici diÅŸ macunları ve gargaraların kullanılması, remineralize edici ajan uygulamaları, flor uygulamaları, adeziv rezin uygulamaları, restoratif tedavi uygulamaları, diÅŸeti grefti uygulamalarıdır.
Peki diÅŸ hassasiyeti nasıl önlenebilir?
Diş hassasiyeti tedavileri, koruyucu ve iyileştirici tedaviler olarak iki ana başlıkta incelenebilir.
· Koruyucu tedaviler; hassasiyet oluÅŸumunda etkili olan risklerin ve etiyolojik faktörlerin azaltılmasını, oral hijyen eÄŸitimini, oklüzyon ve diyet düzenlemelerini kapsar.
· Terapötik tedavi yöntemleri ise; uygulanma ÅŸekillerine göre, evde hasta tarafından uygulanan ve klinikte diÅŸ hekimi tarafından uygulanan (profesyonel) tedaviler olmak üzere 2’ye ayrılır.
· Hafif-orta ÅŸiddette ve yaygın diÅŸ hassasiyetlerinde ilk tedavi seçeneÄŸi evde uygulanan tedaviler (yumuÅŸak kıllı diÅŸ fırçaları ile birlikte kullanılan hassasiyet giderici diÅŸ macunları, gargaralar vb.) olmalıdır. Åžayet hastaya evde baÅŸlatılan tedavide 2-4 hafta sonunda aÄŸrıda rahatlama ve azalma olmadığında, klinikte diÅŸ hekimi tarafından uygulanan tedavi iIe devam edilmelidir. AÄŸrı devam ederse daha ileri tedavilere geçilir.
· DiÅŸ hassasiyeti tedavi edilmezse, hastanın günlük yaÅŸam kalitesi azalır. Ayrıca daha basit yöntemlerle tedavi edilebilecek durumlar zamanla ilerler ve daha komplike tedavi yöntemlerine geçilmesine neden olabilir
