Türk Veteriner Hekimler BirliÄŸi Merkez Konseyi, süt bu kadar önemli iken, ülkemizde süt tüketimi ile ilgili olarak gerçek anlamda sıkıntılar yaÅŸandığını bildirdi. Dünya Süt Günü dolayısı ile yazılı bir açıklama yapan Konsey, yaptığı açıklamasında, “Süt bu kadar önemli iken, ülkemizde süt tüketimi ile ilgili olarak gerçek anlamda sıkıntılar yaÅŸanmaktadır. Bazı bölgelerde süt toplayıcılarının, yetiÅŸtiriciden çiÄŸ sütü almak konusunda isteksiz davrandığı haberleri gelmektedir. Bu durum da süt sığırı yetiÅŸtiricisinin sütüne hak ettiÄŸi fiyatı alamaması sonucunu yaratmaktadır. Ä°ÅŸte tam bu noktada geliÅŸmiÅŸ ülkeler “Okul Sütü” programlarıyla, sütün deÄŸerlendirilmesi ve çocukların yeterli ve saÄŸlıklı hayvansal protein alımının garanti altına alınması çabasını göstermektedir.”
OKL SÜTÜ ÜCRETSÄ°Z OLARAK Ä°ÇÄ°RÄ°LMELÄ°
“Türkiye’de ise okul sütü ilk olarak 2001 yılında pilot uygulamalarla yürürlüÄŸe konmuÅŸ, daha sonra 2012 yılından itibaren ülkesel düzeyde, eÄŸitim öÄŸretimin bahar yarıyıllarında, eksik de olsa uygulanmış ancak Covid-19 pandemisi döneminde “Okul Sütü” kampanyası tamamen ortadan kalkmıştır. Bu noktadaki eksikliÄŸi görerek yerel yönetimlerin devreye girmesi ve ihtiyaç sahiplerine süt saÄŸlaması son derece doÄŸru ve isabetlidir. Ä°deal olan ise tüm Türkiye’de yıl boyunca en kıymetli varlığımız olan çocuklarımıza “Okul Sütü”nün ücretsiz olarak içirilmesidir.”
YÜZDE 90’I Ä°NEK SÜTÜ
“Türkiye’nin toplam süt üretiminin yaklaşık %90’ı inekler tarafından karşılanmaktadır. DoÄŸru deÄŸerlendirildiÄŸinde, hayvan saÄŸlığı, yetiÅŸtiriciliÄŸi ve hayvan refahı uygulamalarına riayet edildiÄŸinde her bir inek, baÅŸlı başına yüksek bir üretim kaynağıdır. Her gün dünyanın en faydalı içeceÄŸi olan sütü, damızlık düveyi ve et üretimi için besilik danayı üretmektedir. Bu kadar kıymetli artı deÄŸer saÄŸlayan bir hayvanın yaÅŸaması ve refahının saÄŸlanarak hayvanlardan verim elde edilmesi için yetiÅŸtiricisinin bu iÅŸten para kazanması gereklidir. Hayvan yetiÅŸtiriciliÄŸi her yönüyle zorlu bir iÅŸtir. Bu iÅŸi yapan kiÅŸinin yalnızca karnını doyurması deÄŸil, yeterli refah düzeyinde yaÅŸayacak, çocuklarını okutacak geliri elde etmesi gereklidir.”
DAHA FAZLA BÜTÇE AÇIÄžI DEMEK
“Türkiye’de ise hayvan yetiÅŸtiricisi adeta kendi kaderiyle baÅŸ baÅŸa bırakılmış durumdadır. Gıda enflasyonunun tek nedeni oymuÅŸ gibi çiÄŸ süt fiyatları baskılanmakta, et fiyatlarını sanki o yükseltiyormuÅŸ gibi ithalatla hizaya getirilmeye çalışılmaktadır. Bu koÅŸullarda yeterli kazanç ve refah düzeyine ulaÅŸamayan aile iÅŸletmeleri, ineklerini kasaba göndermekte ve hayvancılıktan çekilmektedir. Hayvancılıktan çekilen bir yetiÅŸtiriciyi tekrar hayvancılığa döndürmek neredeyse imkansızdır. Ä°neklerin kesime gitmesi demek sağılan sütün azalması, et üretimi için gerekli besilik danaların doÄŸmaması demektir. Bu durum da daha fazla ithalat, daha fazla bütçe açığı demektir.”
ÅžUDAN’DAN CANLI HAYVAN GELECEK
“Kırmızı ette içine düÅŸtüÄŸümüz bu ithalat girdabını açıklarcasına bu sene başında Tarım ve Orman Bakanlığı 600 bin baÅŸ besilik sığır ithal edileceÄŸini duyurdu. Bu hafta içerisinde gümrük vergisiz olarak Sudan’dan 50 bin büyükbaÅŸ, 2 bin küçükbaÅŸ hayvan, 8 bin ton et ithal edileceÄŸi haberleri yer aldı. Bu yetmedi, tam Kurban Bayramı öncesi, hayvan yetiÅŸtiricisi iki yıldır beslediÄŸi danasına Kurbanda iyi bir fiyat almayı beklerken, Güney Amerika’dan gemilerle 10 bin baÅŸ kurbanlık sığır getirildiÄŸi öÄŸrenildi. Bu durum, tam da buÄŸday hasadının baÅŸladığı aylarda buÄŸdayda gümrük vergilerinin sıfırlandığı haberlerini getirdi aklımıza. Bu giriÅŸimler neden yapılır, yetiÅŸtiricinin yaÅŸama tutunma çabası hangi amaçla bu derece baltalanır anlamak mümkün deÄŸildir.”
TÜRKÄ°YE’DE SIÄžIR SAYISI AZALTTI
“TÜÄ°K tarafından bildirilen rakamlara göre Türkiye’nin toplam süt üretimi 2022’ye göre %0,4 azalarak 2023’te 21,5 milyon tona, sığır sayısı ise aynı dönemde %2,6 azalarak 16,5 milyon baÅŸa düÅŸtü.
Ne yazık ki bu rakamların da güvenilirliÄŸi bulunmamaktadır. Hayvanlarımızın sayısını hesaplayan baÅŸka bir kurum da olmadığı için, belirsizlik içerisinde bir atalet hali doÄŸmaktadır. Gerçek anlamda, doÄŸru olarak bilinmeyen rakamlar üzerinden projeksiyon yapılamaz. Bu plansızlık üzerinden doÄŸan kaos, ülkenin kırmızı ette ve damızlık sığır ithalatında tümüyle dışa bağımlı olması durumunu beraberinde getirmektedir. Karşı konulmaz bir bağımlılık gibi, kırmızı et ucuzlasın diye ithal edilen et, ülke içi hayvan yetiÅŸtiriciliÄŸinin rekabet edemeyerek çökmesini ve etin Türkiye’de daha pahalı hale gelmesi sonucunu doÄŸuruyor. Dünya’da bizdekinden çok daha iyi durumdaki çiftçiler bile böyle durumlarda demokratik tepkilerini gösterirken, nasıl olsa derdini sineye çekmeye alışmış olan Türkiye’deki aile yetiÅŸtiricisi sesini çıkartamıyor. Ä°ÅŸte bu noktada, aile iÅŸletmelerinin ayakta kalması ve Türkiye hayvancılığının kurtuluÅŸu için hayvan yetiÅŸtiricisinin sesi olmak, feryadının tüm ülke sathında duyulması için destek olmak gerekiyor.”
