HMKÜ'den Suriye'ye Dönen Öğrenciler İçin Uluslararası Araştırma

Türkiye'de eğitim gördükten sonra Suriye'ye dönen ilkokul ve ortaokul öğrencilerinin eğitim, dil, sosyal yaşam ve psikolojik uyum süreçlerini ele alan çalışma, savaş sonrası eğitim politikalarına ışık tutacak önemli bulgular ortaya koydu.

T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) tarafından Beşerî ve Sosyal Kalkınma Araştırmaları Destek Programı kapsamında desteklenen "Savaş Sonrası Türkiye'den Suriye'ye Dönen Öğrencilerin Sosyal ve Eğitimsel Deneyimleri" başlıklı uluslararası saha araştırması, Haziran 2026 itibarıyla tamamlandı.

Araştırma, savaş sonrası yeniden yapılanma sürecindeki Suriye'de eğitim alanındaki ihtiyaçların belirlenmesi ve Türkiye'den dönen çocukların yeni eğitim sistemine uyum süreçlerinin değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirildi.

Çalışmanın yürütücülüğünü HMKÜ Eğitim Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Fansa ile Al Sham Private University öğretim üyesi Dr. Mohammad Zmmo üstlenirken, akademik ekipte Prof. Dr. Veysel Eren, Prof. Dr. Mehmet Turan, Prof. Dr. Orçun Bozkurt, Prof. Dr. Ömer Faruk Sönmez, Dr. Maksut Önlen ve Dr. Retta Khaddour da yer aldı.

Araştırma kapsamında Suriye'nin Halep, Afrin ve Lazkiye bölgelerinde kapsamlı saha çalışmaları gerçekleştirildi. İncelemelerde, Türkiye'de ilkokul ve ortaokul düzeyinde eğitim aldıktan sonra ülkelerine dönen çocukların akademik, sosyal ve kültürel uyum süreçleri çok yönlü olarak değerlendirildi.

Araştırma bulguları, çocukların yalnızca ülkelerine dönüş değil, aynı zamanda farklı bir eğitim sistemi, dil yapısı ve sosyal çevreye yeniden uyum sağlama süreci yaşadıklarını ortaya koydu. Müfredat farklılıkları, akademik Arapça yeterliliği, iki dillilik deneyimi, akran ilişkileri, aidiyet duygusu ve psikososyal uyum, çalışmanın öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.

Hazırlanan raporda; öğrencilerin iki farklı eğitim sistemi arasındaki geçişlerini kolaylaştıracak akademik destek programlarının geliştirilmesi, okul temelli uyum çalışmalarının yaygınlaştırılması, psikososyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi ve iki dillilik becerilerini destekleyen eğitim politikalarının hayata geçirilmesine yönelik önerilere yer verildi.

HMKÜ koordinasyonunda yürütülen araştırmanın, göç, eğitim ve çocuk çalışmaları alanındaki bilimsel literatüre katkı sağlamasının yanı sıra Türkiye ile Suriye arasındaki akademik iş birliğinin güçlendirilmesine ve savaş sonrası eğitim politikalarının geliştirilmesine önemli veriler sunması bekleniyor.