Kolesterol düzenleyici ilaçlardan statinler kolesterol sentez basamağındaki ön öenmli enzim olan HMG-CoA redüktaz’i inhibe ederek kolesterol sentezini baskılar.
STATİNLER NEDEN ÖNEMLİDİR?
Aterosklerozun (kalp damar hastalığı) hem başlangıç hem de ileri aşamasında süreci yavaşlatmasından dolayı kalp damar hastalığında olmazsa olmaz bir tedavidir.
Statinler zaman içinde dünya çapında milyonlarca hayat kurtarmıştır ancak buna rağmen kullanılması gereken şartlara uygun hastalarda kullanım oranı oldukça düşüktür.
GÜNCEL ÇALIŞMALARDA STATİNLER
Çalışmalar, statinlerin tekrarlayan aterosklerotik kardiyovasküler hastalık (kalp damara hastalıkları) olayları riskini yaklaşık %30 oranında azaltabileceğini belirtmektedir.
Yüksek doz statin kullanan hastalarla düşük doz kullanan hastalar karşılaştırıldığında, yüksek doz alan hastalarda %15 daha düşük kardiyovasküler olay izlenmiştir.
Son çalışalar aterosklerotik kardiyovasküler hastalık saptanan hastaların toplam %30 ila %50\'sinin yüksek yoğunluklu statin almadığını göstermiştir
STATİN UYUMSUZLUĞUNUN NEDENLERİ
Statinlerin hiç ya da eksik kullanılmasının başlıca nedeni internet gibi bazı sosyal ağlarda ve bilinçsiz/bilgisiz kişilerce statinlerin birçok yan etkiye sahip olduğuna dair yanlış bilgilerdir.
Bunun yanında hekimlerin düşük dozla yetinmeleri ve hastaların bu ilaçların önemini tam kavrayamamış olmasından dolayı ilaç uyumsuzluğu ya da kesintisi sıktır.
Statinlerin nadir yan etkileri vardır, ancak dikkatle baktığımızda, statin intoleransı olarak değerlendirilen hastaların sadece %10\'unda gerçek intolerans vardır. En sık yan etki myaljidir (kas ağrısı).
Daha nadir olarak karaciğer fonksiyon testlerinde bozulma izlenebilir. Ciddi kas hasarı (miyopati) kas erimesi (Rabdomiyoliz) oldukça nadirdir
Statin tedavisinin yararları göz önünde tutulduğunda nadir yan etkileri olacak korkusuyla ilacın dozunun azaltılması ya da kesilmesi doğru bir yaklaşım değildir.
KİMLER MUTLAKA STATİN TEDAVİSİ ALMALIDIR?
Girişimsle ya da girişimsel olmayan görüntüleme yöntemleri ile saptanmış koroner (kalp damar) karotis (şah damarı) ve bacak atardamarı hastalıkları
Diyabetes mellitus
LDL kolesterol düzeyinin diyet ve egzersize rağmen >190 mg/dl olması
Ailevi kolesterol hastalığı
Çalışmalarca belirlenmiş risk skoralamalarında (ASCVD, SCORE vb) yüksek kardiyovasküler risk saptanan hastalar.