Hatay'da deprem sonrası inşa edilen konutlarda yaşamını sürdüren binlerce hak sahibi için yeni bir süreç başladı. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), 6 Şubat 2023 depremleri nedeniyle hak sahibi kabul edilen vatandaşların konut ve iş yeri borçlarının kesinleştirilmesine yönelik işlemleri başlattı. Açıklanan ödeme koşulları arasında yüksek oranlı peşin ödeme indirimi ve uzun vadeli faizsiz taksit seçeneği bulunuyor.
AFAD'ın 5 Kasım 2026 tarihli bilgilendirmesinde, vatandaşların borçlandırma işlemlerinden tapu teslimine kadar merak ettiği konulara açıklık getirildi. Özellikle yıl sonuna kadar yapılacak ödemelerde uygulanacak indirimler, konut teslimi bekleyen depremzedeler açısından önem taşıyor.
Peşin Ödemede İndirim Oranları Belli Oldu
Deprem konutları ve iş yerleri için açıklanan indirim oranları taşınmazın türüne göre değişiyor. Borcunu tek seferde kapatmak isteyen konut sahiplerine yüzde 74, iş yeri sahiplerine ise yüzde 48 indirim uygulanacak.
Bu avantajdan yararlanmak isteyen hak sahiplerinin ödemelerini 31 Aralık 2026 tarihine kadar tamamlaması gerekiyor. Peşin ödeme işlemleri Ziraat Bankası şubeleri aracılığıyla gerçekleştirilebilecek. Hak sahipleri bulundukları ildeki herhangi bir Ziraat Bankası şubesine başvurabilecek.
Belirtilen tarihten sonra peşin ödeme yapmak isteyenlere ise özel indirim oranları yerine mevzuat kapsamında yüzde 20 indirim uygulanacak.
Deprem Konutlarında 18 Yıl Faizsiz Taksit İmkânı
Borcunu peşin kapatmak istemeyen veya bu imkâna sahip olmayan vatandaşlar için de taksitli ödeme seçeneği bulunuyor.
AFAD'ın açıklamasına göre 31 Aralık 2026 sonrasında taksitli ödeme yöntemini tercih eden hak sahipleri, borçlarını 18 yıl boyunca faizsiz ve eşit taksitlerle ödeyebilecek.
Ödemeler, ilk taksit tarihinden itibaren Ziraat Bankasının mobil ve internet bankacılığı kanalları üzerinden yapılabilecek. Yıllık ödeme planını aylık ödeme planına çevirmek isteyenlerin ise banka şubesine başvurması gerekecek.
Konutunu Teslim Almayanlara İndirim Yok
Açıklamada depremzedeleri yakından ilgilendiren en önemli ayrıntılardan biri de konut teslim şartı oldu.
Kurada konutu belirlenmiş olsa bile 31 Aralık 2026 tarihine kadar anahtarını teslim almayan hak sahipleri, yüzde 74'lük peşin ödeme indiriminden yararlanamayacak. Mahkeme kararıyla sonradan hak sahibi olan vatandaşlar için de indirim koşullarının kapsamı ayrıca belirtiliyor.
Bu nedenle Hatay'da konut teslimini bekleyen depremzedeler açısından yalnızca kura sonucunun açıklanmış olması yeterli olmayacak. Yüksek oranlı indirimden yararlanabilmek için konutun belirtilen tarihe kadar teslim alınması şartı aranacak.
Konut Borçları Neden Birbirinden Farklı?
Aynı projede bulunan konutların borç tutarlarının farklı çıkması da hak sahiplerinin merak ettiği konular arasında yer alıyor.
AFAD, hesaplamalarda dairelerin büyüklüğü, katı ve cephesi gibi özelliklerin dikkate alındığını bildirdi. Özellikle 2+1 ve 3+1 konutlar arasındaki maliyet farklılıkları ile şerefiye bedelleri, ödenecek nihai tutarı etkiliyor.
Bu nedenle bütün hak sahiplerine aynı indirim oranı uygulanmasına rağmen herkesin ödeyeceği miktar aynı olmayabilecek.
Borç Bilgileri e-Devlet'te Görünmüyorsa Ne Yapılmalı?
Bazı hak sahipleri kura sonucunda konutları belirlenmesine ve anahtarlarını teslim almalarına rağmen borç tutarlarını e-Devlet üzerinden görüntüleyemeyebilir.
AFAD, bu durumun konut maliyet bilgilerinin sisteme aktarılmasıyla ilgili olduğunu açıkladı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından bina maliyetleri bildirildikçe borç tutarları sisteme yansıtılacak.
Ayrıca e-Devlet üzerinden hesap açılış işlemini tamamlayan vatandaşların banka sistemindeki borç bilgilerinin görünmesi de zaman alabiliyor. AFAD'ın bilgilendirmesine göre AYDES üzerinden bankaya gönderilen borç tanımlama verileri ertesi gün iletiliyor.
Müşterek Hak Sahipleri İçin Tek Hesap Açılacak
Bir konutta birden fazla kişinin hak sahibi olması durumunda borçlandırma işlemlerinin nasıl yapılacağı da açıklandı.
Müşterek hak sahipliği bulunan taşınmazlarda borç hesabı, hak sahiplerinden biri adına açılacak. Dolayısıyla bütün hak sahiplerinin ayrı ayrı bankaya giderek hesap açtırmasına gerek bulunmuyor.
Borcunu Ödeyenlere Tapu Hemen Verilecek mi?
AFAD'ın açıklamasında tapu işlemlerinin ödeme sürecinden ayrı bir aşama olduğu da belirtildi.
Borçlandırma bedelini ödeyen vatandaşların tapuları, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ilgili birimlerinin kat mülkiyetinin kurulduğuna ilişkin bildirimi AFAD'a iletmesinin ardından tescil sürecine alınacak.
Bu nedenle borcun tamamen kapatılması tapunun aynı gün teslim edileceği anlamına gelmiyor. Tapu işlemleri için ilgili bildirim ve tescil aşamalarının tamamlanması gerekiyor.
Hataylı Depremzedeler İçin 31 Aralık Uyarısı
AFAD'ın açıkladığı yeni ödeme düzenlemesi, depremden etkilenen illerdeki hak sahipleri gibi Hataylı depremzedeleri de yakından ilgilendiriyor.
Konut borcunu yüzde 74 indirimle, iş yeri borcunu ise yüzde 48 indirimle kapatmak isteyenlerin 31 Aralık 2026 tarihini kaçırmaması gerekiyor. Bununla birlikte konutunu henüz teslim alamayan vatandaşların indirim hakkı bulunmadığına ilişkin açıklama da dikkatle değerlendirilmeli.
Hak sahiplerinin borç tutarlarını ve ödeme seçeneklerini e-Devlet üzerinden kontrol ederek işlemlerini AFAD'ın açıkladığı koşullara göre yürütmesi gerekiyor.
