Türkiye Ziraat Odaları BirliÄŸi (TZOB) Genel BaÅŸkanı Åžemsi Bayraktar, AÄŸustos ayı üretici ile market arasındaki fiyat deÄŸiÅŸimlerini ve bu deÄŸiÅŸimlerin nedenlerini deÄŸerlendirdi.
AÄŸustos ayı üretici market fiyat deÄŸiÅŸimi
“AÄŸustos ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 370,4 ile limonda görüldü. Limondaki fiyat farkını yüzde 323,9 ile havuç, yüzde 262,1 ile kuru soÄŸan, yüzde 249,6 ile kabak takip etti.
Limon 4,7 kat, havuç 4,2 kat, kuru soÄŸan 3,6 kat, kabak 3 buçuk kat fazlaya satıldı. Üreticide 11 lira 17 kuruÅŸ olan limon 52 lira 54 kuruÅŸa, 8 lira olan havuç 33 lira 91 kuruÅŸa, 4 lira 88 kuruÅŸ olan kuru soÄŸan 17 lira 67 kuruÅŸa, 8 lira 75 kuruÅŸ olan kabak 30 lira 59 kuruÅŸa markette satıldı.
AÄŸustos ayında fiyatı en fazla artan ürün markette salatalık, üreticide kuru üzüm olurken, fiyatı en fazla düÅŸen ürün ise markette kuru incir, üreticide patates oldu.”
Market fiyatları
“AÄŸustos ayında markette 37 ürünün 22’sinde fiyat artışı, 14’ünde fiyat azalışı oldu. 1 üründe ise fiyat deÄŸiÅŸimi olmadı.
Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 39,4 ile salatalık oldu. Salatalıktaki fiyat artışını yüzde 35 buçuk ile kabak, yüzde 35,4 ile patlıcan, yüzde 26 buçuk ile marul takip etti. Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 24,4 ile kuru incir oldu. Kuru incirdeki fiyat düÅŸüÅŸünü yüzde 19,3 ile limon, yüzde 11,1 ile ÅŸeftali, yüzde 10,1 ile sivri biber izledi.”
Üretici fiyatları
“AÄŸustos ayında üreticide 29 ürünün 18’inde fiyat artışı olurken 8’inde fiyat düÅŸüÅŸü görüldü. 3 üründe ise fiyat deÄŸiÅŸimi olmadı.
Üreticide en çok fiyat düÅŸüÅŸü yüzde 29,8 ile patateste görüldü. Patatesteki fiyat düÅŸüÅŸünü yüzde 25 buçuk ile limon, yüzde 20,9 ile yeÅŸil soÄŸan, yüzde 20,4 ile kuru soÄŸan izledi. Üreticide en çok fiyat artışı ise yüzde 83,3 ile kuru üzümde görüldü. Kuru üzümdeki fiyat artışını yüzde 47,8 ile kuru incir, yüzde 35,8 ile yumurta, yüzde 34,4 ile kuru fasulye izledi.”
“Üretici fiyatlarındaki düÅŸüÅŸler üreticilerimizi maÄŸdur ediyor”
“Bu ay özellikle patates, kuru soÄŸan ve limonda üretici fiyatları yüzde 20 ile yüzde 30 oranında düÅŸtü. Erkenci patateste hasat bu yıl 15-20 gün erken baÅŸladı. Yazlık patateste erkenci çeÅŸitler bitmek üzere iken orta erkenci çeÅŸitlerde de hasat baÅŸladı. Bu yıl geçen yıla göre rekoltenin yüksek olması ve yazlık patatesin depolanamaması nedeniyle üretici fiyatlarında düÅŸüÅŸ yaÅŸanıyor. Pazarda ve markette ortalama 15 lira olan patateste üretici fiyatının 4 buçuk liraya kadar düÅŸmesi üreticilerimizi maÄŸdur etti.
Kuru soÄŸan ekim alanında bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 10 artış bekleniyor. Ancak sahadan aldığımız bilgiler doÄŸrultusunda bu artışın daha da yüksek olacağını tahmin ediyoruz. Kısıtlı açılan kuru soÄŸan ihracatının tamamen açılması, yeni pazarlar bulunması ve önceki yıllarda olduÄŸu gibi Toprak Mahsulleri Ofisi’nin devreye girerek patates ve kuru soÄŸana müdahale etmesi gerekiyor.
Çukurova Bölgesi’nde özellikle Adana’da erkenci çeÅŸit Mayer limon üretiminin fazla olması ve depolarda hala az da olsa ürün bulunması fiyatları düÅŸürdü. Geçen yıl yeterli geliri elde edemeyen limon üreticilerimiz bu yıl da aynı sorunları yaÅŸamaya devam ediyor.
Özellikle meyve suyu üretiminde kullanılacak ÅŸeftali, maliyetinin altında satılıyor.
Meyve suyu firmaları üreticiden ucuz fiyata aldığı ÅŸeftaliyi iÅŸleyip konsantre hale getirerek depoluyor. Bu konsantre uygun ÅŸartlarda 3 yıla kadar bozulmadan saklanabiliyor. Üreticiden ucuza alınan ürün sonraki yıllarda tüketiciye kat be kat fazlaya meyve suyu olarak satılıyor. Bakanlık devreye girerek sanayicinin alacağı ürüne ürünün maliyetini göz önünde bulundurarak taban fiyat belirlemelidir. Üreticinin maÄŸduriyeti ancak bu ÅŸekilde önlenebilir ve üretimin sürekliliÄŸi saÄŸlanabilir.”
